Hürmüz Krizi Petrol Devi Şirketleri İçin Telsiz: Kar Beklentileri Yükseldi
Ortadoğu’da patlak veren çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması enerji piyasalarını yeniden tanımlıyor. Savaş öncesinde düşük petrol fiyatlarıyla en büyük 12 enerji şirketinin kârı 27 milyar dolar gerilemişken, savaşın etkileri devam ettikçe kayıplar telafi edilmeye başladı. Petrol fiyatlarının varil başına 150 dolara çıkabileceği endişesi, yatırım kararlarını da etkileyecek kadar belirleyici görünüyor. Energy Intelligence Group’un Petrol Piyasaları Ekonomisti Julien Mathonniere’a göre, savaşın süresi uzadıkça ortalama seviye 81 dolarda denge bulabilirken, birkaç ay boyunca uzaması halinde 150 doları görmek mümkün.
Hem zarar hem kazanç olarak nitelenen bu süreçte, mevcut yüksek fiyatlar şirketlerin karlılığını güçlendirse de sert yükselişlerin devamı için varil başı 120 doları aşan ve uzun süre bu seviyede kalabilen bir fiyatlama gerekliliği daima gündemde olacak. Ayrıca bu artışın bir kısmı da maliyetler üzerinden dengelenebilir; bu durum, şirketler için kesinlikle tek yönlü bir kazanç değil.
Irak-Türkiye petrol hattının piyasaları rahatlatmasıyla birlikte, savaşın arz kesintisi açısından tarihin en büyük senaryolarından biri olarak görülüyor. Günlük 10 milyon varil ek üretime ihtiyaç duyulması, boğazın hızla açılması ya da ciddi arz yetersizliği ihtimali üzerinde durulmasına yol açıyor. Körfez’den ihracatın günlük 7 milyon varilin altında kaldığı belirtilirken, savaş öncesi 18 milyon varillik seviyeden yüzde 40’ın altında seyretmesi dikkat çekiyor. Irak-Türkiye hattı açıldığında piyasalara bir miktar katkı sağlasa da bunun toplam talebi kapsama kapasitesi sınırlı kalıyor ve bu açığın telafisi için birkaç ay boyunca günlük 10-11 milyon varil açığın sürmesi riski bulunuyor. Bu durum enerji fiyatları ve enflasyon üzerinde güçlü baskılar yaratabilir.
OPEC+’ın dengeleyici rolü beklenen etkiyi yaratamadı şeklinde değerlendiren Mathonniere, 2025 için karların düşüşünün ana nedeninin düşük petrol fiyatları olduğunu belirtiyor. Ayrıca artan sermaye maliyetleri, arz fazlası ve zayıf talep ile rafinaj marjlarındaki baskının karlılığı olumsuz etkilediğini vurguluyor. OPEC+ kesintileri de fiyatları yeterince destekleyemedi ve küresel arz fazlası, şirket karlarındaki düşüşin esas nedeni olarak öne çıkıyor.
2025 yılı karları üzerinde belirgin bir düşüş bekleniyor ve ABD’li ExxonMobil, Chevron, ConocoPhillips, Halliburton, Schlumberger ile Baker Hughes gibi büyükler; Hollanda’dan Shell, İngiltere’nin bp’si, Fransız TotalEnergies, İtalyan Eni, Norveçli Equinor ve Suudi Arabistan’ın Saudi Aramco’su 2025 yılı için yaklaşık %10,9’luk bir düşüşle toplam karlarını 220 milyar dolar seviyesine indirecek. Geçen yıl aynı dönemde yaklaşık 247 milyar dolar olan toplam kar, bu yılsa aşağı yönde revize ediliyor. Saudi Aramco’nun karı yaklaşık %5,1 düşüşle 104,7 milyar dolar olurken, ExxonMobil %14,5 değer kaybıyla 28,8 milyar dolara geriledi. Diğer yandan Shell %21,9 düşüşle 18,5 milyar dolar, TotalEnergies %14,7 düşüşle 15,6 milyar dolar, Chevron %30,3 düşüşle 12,3 milyar dolar ve ConocoPhillips %13,5 düşüşle 8 milyar dolar net kar açıkladı. BP %25,7 düşüşle 7,5 milyar dolar, Equinor %30,4 düşüşle 6,4 milyar dolar ve Eni %5,6 düşüşle 5,7 milyar dolar elde etti. Schlumberger %24,4 kayıpla 3,4 milyar dolar, Baker Hughes %13,3 düşüşle 2,6 milyar dolar ve Halliburton ise %48,8 düşüşle 1,3 milyon dolar kar bildirdi.
