Hürmüz Boğazındaki Büyük Hasar: Tamamen Düzelmesi Ne Kadar Sürer?
Son yaklaşık 50 gün içinde İran Savaşı sonrası küresel petrol piyasasında üretim kaybı 50 milyar doları aştı. Üretilmeyen ham petrolün dünya ekonomisine etkisi, cihazlar ve ulaştırma ağları üzerinde önemli sonuçlar doğurdu. Modern tarihin en büyük enerji arz kesintilerinden biri olarak kaydedilen bu süreç, Reuters hesaplamaları ve analist değerlendirmeleriyle güncellendi.
Verilere göre yaklaşık 500 milyon varil petrol küresel piyasadan çekildi. Bu rakam, küresel havacılık talebinin 10 hafta süresince durmasına, dünya genelinde kara ulaşımının 11 gün kesintiye uğramasına ve küresel ekonominin 5 gün petrolsüz kalmasına karşılık geliyor. Ayrıca bu kayıp, ABD’nin yaklaşık bir aylık petrol talebine ya da Avrupa’nın bir aydan fazla tüketimine denk düşüyor. Aynı miktar, ABD ordusunun yaklaşık altı yıllık yakıt tüketimine ya da dünya deniz taşımacılığının dört aylık ihtiyacına karşılık gelecek büyüklüğe işaret ediyor.
Körfez’deki üretim düşüşü havacılığı vurdu Bu yıl Mart ayında Körfez ülkelerinde günlük yaklaşık 8 milyon varillik üretim kaybı rapor edildi. Bu rakam, dünyanın en büyük petrol şirketlerinden Exxon Mobil ve Chevron’un toplam üretimine yakın bir seviyeyi gösteriyor. Jet yakıtı ihracatı da sert düşüş gösterdi. Şubat ayında toplam ihracat 19,6 milyon varilken, Mart ve Nisan’da bu rakam 4,1 milyon varile kadar geriledi. Kayıp, New York JFK ile Londra Heathrow arasındaki yaklaşık 20 bin gidiş-dönüş uçuşunun karşılayabileceği yakıt miktarına eşdeğer olarak değerlendiriliyor.
Fiyatlar savaş süresince ortalama 100 dolar/varil seviyesinde kaldı ve bu da toplam üretim kaybını yaklaşık 50 milyar dolarlık gelir kaybına dönüştürdü. Bu rakam, Almanya’nın yıllık gayri safi yurtiçi hasılasının yaklaşık %1’ine tekabül ediyor ve Letonya ile Estonya gibi küçük ekonomilerin toplam büyüklüğüne denk düşüyor.
Enerji altyapısının toparlanması yıllar sürebilir Hürmüz Boğazı üzerinden üretim ve sevkiyatın normale dönmesi zaman alacak. Küresel petrol stokları Nisan ayında yaklaşık 45 milyon varil azalırken, Mart sonundan bu yana üretim kesintileri günlük yaklaşık 12 milyon varile ulaştı. Kuwait ve Irak’taki ağır petrol sahalarının normale dönmesi 4-5 ay sürebilir. Ayrıca rafineri altyapısındaki hasar ve Katar’daki Ras Laffan LNG tesisi nedeniyle enerji altyapısının tamamen eski haline dönmesinin yıllar alabileceği ifade ediliyor.
Kaynak: NTV
