Haluk Eyidoğan’ın Korkutan Deprem Uyarısı: Sadece İstanbul’u Değil Tüm Marmara’yı Vuracak
Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi’nin Yılmaz İçöz Sahnesi’nde düzenlenen Afetlere Dayanıklı Tekirdağ Çalıştayı kapsamında konuşan Eyidoğan, sıkça dillendirilen İstanbul depreminin, gerçekte ifade edildiği gibi tek bir kentle sınırlanamayacağını belirtti. Yakın zamanda gerçekleşmesi beklenen büyük depremin İstanbul’un içinde değil, Marmara Denizi’nin merkezinde olması gerektiğine vurgu yaptı ve bu durumda İstanbul başta olmak üzere Marmara kıyısına sahip 7 ila 10 ilyi etkileyeceğini söyledi. Bu bakış açısı, deprem riskinin yalnızca bir şehirle sınırlı olmadığını ve geniş bir bölgeyi kapsadığını hatırlatıyor.
Eyidoğan, Marmara’da oluşacak 7+ büyüklüğündeki depremin sadece bölgeyi değil Türkiye’nin genelini de olumsuz şekilde etkileyebileceğini dile getirdi. “Yıkım yalnızca fayla açıklanamaz” ifadesini vurgulayarak, depremin etkisinin kaynağı olan fay hattının ötesinde büyüklüğün belirleyici olduğunu söyledi. İçinden fay geçen illerin her zaman yıkıma uğramadığını, bazı yerlerde faydan uzakta kalınmasına rağmen etkilenmenin görüldüğünü hatırlattı. Kahramanmaraş merkezli son depremlerden bu gerçeğin net bir şekilde ortaya çıktığını belirten Eyidoğan, yalnızca fay üzerinden yıkımı açıklamamanın gerekliliğine dikkat çekti.
Olayın anlaşılabilir olması için, büyük depremlerin genelde birçok etkeni bir arada barındırdığına işaret eden Eyidoğan, burada da tek başına fayın yetersiz olduğunu söyledi. “Bazen olay fayda değil, büyüklükte saklıdır. 1999 Gölcük depreminde de benzer bir durum yaşandı; Avcılar o depremde beklenenden farklı etkiler gösterdi.” dedi. Bu nedenle riskli bölgelerdeki yapıların zemin koşullarıyla uyumlu tasarım ve planlama gerekliliği vurgulandı.
Gelecekteki deprem risklerini azaltmak için zemin etüdünün düzgün yapılması, doğru yere yerleşimin sağlanması ve etkin denetimin hayati olduğuna dikkat çekildi. Yanlış planlama, sıvılaşma ve heyelan görülen alanlarda konut ve altyapı inşa etmek büyük bir risktir. Eyidoğan, yapıda ve zeminde mevcut hataların büyük depremlerde mutlaka belirginleşeceğini ifade ederek, “Binalar için olumsuz yerlere yerleşmek birinci hata, bu tür yerleri imara açmak ise ikinci hatadır.” şeklinde özetledi. Bu nedenle depremden korunmanın ancak kapsamlı ve sıkı denetimlerle mümkün olduğunu belirtti.
