Gümrük Diplomasisinde Irak ile Resmi Adım Atıldı

Türkiye ile Irak arasındaki ticari ilişkileri derinleştirmek amacıyla yapılan resmi girişimler, ASYCUDA geçiş sürecinin ertelenmesi ve mevcut barkod sistemiyle devam edilmesi talebini içeren üç ana başlık altında netleşti. DEİK Türkiye-Irak İş Konseyi, Irak Başbakanı Sudani’ye ilettiği resmi yazıda, Türk iş dünyasının taleplerini Türkçe, İngilizce ve Arapça olarak paylaştı.

İlk başlık olarak, gümrük işlemlerinin bankacılık kanalıyla yapıldığı sürecin sekteye uğramaması için gerekli koşullar vurgulandı. Türkiye’nin en önemli ticaret ortaklarından biri olan Irak’ta, özellikle gıda, giyim, temizlik ve mobilya alanlarında aylık yaklaşık 1 milyar dolar hacmindeki dış ticaretin akışının kesintiye uğramaması adına, 1 Ocak 2026’da devreye girecek ASYCUDA ön beyanname tedbirinin uygulanmasıyla ilgili belirsizlikler dikkat çekti. Özellikle ithalatçılar, döviz talebini piyasada karşılamak için farklı finansman yöntemlerine yönelmek zorunda kaldı; bu durum da kur dalgalanmalarını tetikleyebiliyor.

İkinci başlık, 2026 öncesine ilişkin alacakların çözüme kavuşturulmasına odaklanıyor. Türkiye’den gelen sevkiyatlar hızla bozulurken, ürün stoklarında azalma ve belirsizlik artıyor. Bu durum, Irak’taki gıda, giyim ve benzeri ürünlerin fiyatlarını yukarı yönde baskılayabilir. Ramazan dönemiyle başlayan bu süreçte, tedarik zincirindeki sorunların hızla giderilmesi gerekliliği vurgulanıyor. Aralık 2025 ve önceki döneme ait ihracat sevkiyatlarının ödemelerinin de Gümrükler Genel Komisyonu ile Irak Merkez Bankası tarafından bekletildiği belirtildi; komite denetiminin zaman alacağı öngörüldü ve süreçlerin acil düzeye getirilmesi talep edildi.

Üçüncü başlık, Suriye rotasının güvenlik durumu nedeniyle alternatif bir yol olarak değerlendirilemeyeceğini işaret ediyor. ASYCUDA’ya rağmen geçişin önüne geçecek güvenli bir çözüm için Türk ihracatçılarının ürünlerini Irak’a Suriye üzerinden teslim etmeleri öneriliyor; ancak mevcut güvenlik durumu bu rota için halen belirsiz. Bu nedenle, iki ülke arasındaki tedarik zincirinin zarar görmemesi adına gerekli adımların ivedilikle atılması gerektiği vurgulanıyor. İleride güvenlik durumu netleştiğinde bu rota, alternatif olarak değerlendirilebilir.

DEİK’in “Türk-Irak İş Konseyi ve İş Dünyasının Taleplerini İçeren Bilgi Notu” başlığıyla yayımlanan yazısında, üç ana başlık altında bulunan çözüm talepleri net ve uygulanabilir bir şekilde ifade edildi.