Gıda Etiketlerinde Yeni Dönem: Bakanlıktan Duyuru
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın hazırladığı düzenleme, gıda ürünlerinin ait olduğu üretim partisinin işaretlenmesini zorunlu kılarak piyasaya sürülen her ürüne bu bilginin eklenmesini amaçlar. Tebliğ No: 2026/11, resmi gazetede yayımlanıp yürürlüğe girerek uygulanmaya başladı. Parti işareti bulunmayan ürünler artık piyasaya sürülemeyecek. Ancak bazı kalemler için zorunluluk dışında tutulan istisnalar mevcut; geçici depolama ve ambalajlama süreçlerinde kullanılan tarımsal ürünler, üretici birliklerine sevk edilen ürünler ile işleme tesislerinde doğrudan kullanılan ürünler bu yükümlülükten muaftır.
Satış noktalarında, hazır ambalajlı olmayan gıdalar veya tüketici talebi üzerine paketlenen ürünler için de özel durumlar söz konusudur. En geniş yüzeyi 10 santimetrekareden küçük ambalajlı ürünler, parti işaretinin birleşik ambalaj üzerinde yer alması şartıyla ve porsiyon halinde servis edilen dondurmalar ile yenilebilir buzlar için uygulama kapsamı dışında bırakılmıştır.
Parti işareti nasıl belirlenir? Her üretim için işletmeci, parti veya lot numarasını tespit etmekle yükümlüdür. Etiket üzerinde diğer bilgilerden kolayca ayırt edilemeyen durumlarda başında birer harf olan “P” veya “L” kullanılır. Ambalajlı ürünlerde parti işareti ya da numarası doğrudan ambalaj üzerinde veya etiket üzerinde bulunur. Ambalamsız ürünlerde ise işaret ya da numara ürünün bulunduğu kapta veya ticari belgelerde gösterilir. Parti işaretleri açık, okunabilir ve silinmeyecek biçimde konumlanmalıdır. Üretim tarihi veya son kullanma tarihi gün ve ay olarak yazılmalı ve kodsuz durumda parti numarası olarak değerlendirilebilir. Bu durumda etiket üzerinde şu ifade yer alacaktır: “Parti/lot numarası, üretim tarihi/son tüketim tarihi/tavsiye edilen tüketim tarihi.”
Uyumsuzluk halinde uygulanacak yaptırımlar Gıda işletmecileri, kullandıkları parti numarası ve işaretlerinin mevzuata uygunluğunu kaydederek talep edildiğinde Bakanlığa sunmakla yükümlüdür. Avrupa Birliği mevzuatıyla uyumlu biçimde hazırlanan bu düzenlemeye aykırı hareket eden işletmelere idari yaptırımlar uygulanacaktır. Yeni Tebliğ, önceki düzenlemeyi yürürlükten kaldırır ve işletmelerin 31 Aralık’a kadar yeni kurallara uyum sağlamasını öngörür. Bu tarihten sonra şartları karşılamayan ürünler piyasada bulunamayacaktır. Uygulama kapsamı, ithal gıdaların etiketlerini de kapsar.
