Evde 400, Dışarıda 4 Bin TL: Sofradaki Fiyat Krizi Derinleşiyor
İşyeri ve ev bütçelerini sarsan Trend: Dışarıda bir akşam yemeğinin maliyeti artık yalnızca bir yemek değil, bütçe üzerinde belirleyici bir kalem haline geldi. Dört kişilik bir ailenin aylık olarak dışarıda yemesi, giderleri önemli ölçüde artırıyor ve bu durum evde yemek yapmayı yeniden cazip kılıyor. Ortalama bir akşam yemeğinin evde 300-500 TL aralığında karşılandığı hesaplanırken, aynı menünün orta segment bir restoranda 3.500-5.000 TL’ye mal olduğu belirtiliyor.
Restoranların kazancı, çoğunlukla ana yemeklerden değil, içecekler, kahve, tatlı ve yan ürünlerden elde ediliyor. Bir bardak kola ya da ayran maliyeti yaklaşık 10-15 TL iken menü fiyatları buna karşı 90-150 TL seviyesinde sunuluyor; filtre kahve için maliyet 15-20 TL iken satış fiyatı 120-180 TL arasında değişebiliyor. Patates kızartması 20-30 TL maliyetle 150-250 TL’ye satılırken, makarna ise 30-40 TL maliyetle 200-350 TL bandında fiyatlandırılıyor. Bu düşük maliyet/yüksek satış dengesi, tatlılarda da benzer oranda kar marjlarını tetikliyor.
İşletme Karlılığı ve Etkileri Et ve deniz ürünleri ile premium ana yemeklerin maliyeti yüksek olduğundan kârları sınırlayan etmenler arasında yer alıyor; hammadde, fire ve tedarik dalgalanmaları bu kalemi etkiliyor. Uzmanlar, kira, personel ve enerji giderlerindeki artışın yanı sıra yüksek marjlı ürünlere dayalı fiyatlama stratejisinin dışarıda yemeğin pahalılaşmasında belirleyici olduğunu vurguluyor.
Evde 400, Restoranda 4 Bine Yapılan karşılaştırmada dört kişilik bir ailenin evde kurulu bir akşam yemeğinin maliyeti 300-500 TL civarında olurken, aynı menünün orta sınıf bir restoranda 3.500-5.000 TL’ye ulaşabildiği ortaya çıkıyor. Bu uçurum, pek çok haneyi restoran harcamalarını kısmaya ve evde yemek yapmaya yönlendiriyor.
İşletmelerde Girdi Yükleri İstanbul’da kebap restoranı işleten biri, son iki yılda kira maliyetinin en büyük yük olduğunu söyleyerek personel giderleri, sigorta primleri ve enerji faturaları ile artan vergilerin işletmeleri zorlattığını vurguluyor. Dışarıda yemeğin pahalı görünmesi yalnızca kâr odaklı bir durum değil; hayatta kalma mücadelesinin bir parçası olarak da görülüyor.
Avrupa ile karşılaştırma Avrupa ülkelerinde orta segmentte iki kişilik bir akşam yemeği yaklaşık 40-70 avro (1.400-2.400 TL) aralığında. Bu tutar, çoğu zaman asgari ücretin yüzde 3-6’sına denk gelirken Türkiye’de bu oran yüzde 7-12’ye çıkıyor. Turistik bölgelerdeki fiyatlar yabancı ziyaretçiler tarafından eleştirilmekte ve sosyal medyada Avrupa’dan pahalı ama aynı gelir düzeyiyle Türkiye’deki durum eleştirileri yapılıyor.
Kuver ve Servis Ücretleri Tartışması Ticaret Bakanlığı’nın servis, masa ve kuver ücretlerini yasaklayan düzenlemesi, sektörde ve tüketici derneklerinde geniş tartışmalara yol açtı. TÜRES Başkanı Ramazan Bingöl, servis ücretinin yemeğin yüzde 10-20’si arasında değiştiğini hatırlatarak, artık bu bedellerin kalkmasıyla tüketici ve işletme açısından eşitlik sağlandığını belirtti. Ancak kuver ve servis ücretlerinin ileride menü fiyatlarına nasıl yansıyacağı konusu hâlâ konuşuluyor. Tüketicilere ise bu tür ücretler önüne gelirse ödememek çağrısı yapılıyor.
