Etiketlere Dikkat! Mutlaka Kontrol Edilmesi Gereken 5 Kritik İçerik
Bir süpermarkette gördüğünüz “sağlıklı” olarak algılanan pek çok ürün, gerçekte masum olmayabilir. Beslenme uzmanları, ultra işlenmiş gıdalarda sıkça karşılaşılan bazı katkı maddelerinin uzun vadede sağlık açısından riskler doğurabileceğini belirtiyor. Bu nedenle alışveriş sırasında etiketleri dikkatli okumak giderek daha kritik hale geliyor.
Etiketleri incelemek zorunlu bir alışkanlığa dönüşüyor Uzun yıllardır yapılan bilimsel incelemeler, ultra işlenmiş gıdaların sadece tek bir zararlı içerikten değil, ürünün genel bileşimiyle de risk oluşturabildiğini gösteriyor. Özellikle düşük besin değeri ve kolayca aşırı tüketilebilmesi, bu gıdaların sağlık üzerindeki olumsuz etkilerini artırıyor.
Uzmanlar, alışveriş sırasında dikkat edilmesi gereken bazı başlıkları şu şekilde özetliyor: Glikoz-fruktoz şurubu çoğu üründe bulunan bir tatlandırıcıdır. En sık bulunduğu ürünler arasında gazlı içecekler, aromalı yoğurtlar, kıyılmış kahvaltılık gevrekler, soslar ve paketli tatlılar yer alır. Bu madde kan şekerini hızlı yükseltir, tokluk hissini azaltır ve aşırı tüketimi kolaylaştırır. Dünya Sağlık Örgütü, eklenmiş şekerlerden gelen kalori payını günlük toplamın %10’undan az tutmayı önerir.
Emülgatörler Polisorbat-80 ve karboksimetilselüloz gibi maddeler, yağ ile suyun bir arada bulunmasını sağlar. En sık görüldüğü ürünler dondurma, hazır yemekler, kremalı tatlılar ve az yağlı sürülebilir ürünlerdir. Bazı araştırmalar, bu bileşenlerin bağırsak mikrobiyotasını etkileyebildiğini ve inflamasyonu tetikleyebileceğini işaret ediyor.
Nitrit ve nitratlar koruyucular olarak özellikle sosis, salam, pastırma, sucuk ve diğer işlenmiş et ürünlerinde sıkça rastlanır. Dünya Sağlık Örgütü bu tür etleri kanserojen olarak sınıflandırmıştır; ancak uzun aralıklarla tüketildiğinde riskin arttığını, ara sıra tüketimin ise büyük bir tehlike oluşturmadığını söyleyen uzmanlar vardır.
Yapay tatlandırıcılar Aspartam, sukraloz ve asesülfam-K gibi bileşenler, tatlandırıcı olarak kullanılır ve en çok diyet içecekler, şekersiz yoğurtlar, protein barları ve sakızlar gibi ürünlerde karşılaşılır. Sonuçlar karışıktır; bazı çalışmalar bağırsak mikrobiyotasını etkileyebildiğini ve iştah üzerinde düzenleyici etkisi olabileceğini öne sürüyor.
Monosodium glutamat (MSG) lezzet arttırıcı olarak özellikle hazır noodle, cips ve paketli atıştırmalıklar gibi ürünlerde bulunur. MSG, beyin ödül sistemini uyararak daha fazla tüketim eğilimini güçlendirebilir. Genelde tek başına zararlı değildir; ancak ultra işlenmiş gıdalarda sıkça yer aldığı için toplam besin değeri düşüktür.
