Emeklilik Maaşlarında Katsayı Farkları ve Sistemsel Etkileri: KDK Raporunun Analizi
Son dönemde sosyal güvenlik sistemi içinde emeklilik maaşlarını etkileyen özel bir rapor yayımlayan Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), 2024 ve 2025 yıllarında dilekçe veren sigortalılar arasındaki farkları mercek altına aldı. İncelenen veriler, prim gün sayısı ve kazancı eşit olan kişilerin aylık hesaplarında kullanılan güncelleme katsayısının, başvuru yılının enflasyon ve büyüme rakamlarına göre farklılık gösterdiğini gösterdi. Bu durum, emeklilik başvurusu yapanlar arasında yüzdelik olarak önemli maaş farklarına yol açtı; bazı durumda farklar yüzde 30’a kadar çıktı.
Rapor, özellikle yüksek enflasyon dönemlerinin ardından gelen daha düşük enflasyon yıllarında yeni emeklilerin aleyhine bir tablo oluştuğuna dikkat çekti. Bu durumun 2026 yılında bağlanacak aylıkların 2025 yılına göre daha düşük kalabileceği yönündeki varsayımı güçlendirdi. DÜZENLEME ÇAĞRISI kapsamında KDK, bu farklılıkların bireysel mağduriyete yol açtığını ve sosyal güvenlik sistemine olan güveni zedelediğini vurguladı. Mevzuatta yapılacak iyileştirmelerle emeklilik aylıklarının arasındaki farkların kalıcı hale gelmemesi gerektiği belirtildi.
EMEKLİLİK ZAMANLAMASI ÇALIŞMA SÜRESİNİN ÖNÜNE GEÇTİ başlığı altında ise mevcut tablo, sigortalıların tercihlerini etkileyen önemli bir yön olarak değerlendirildi. Raporda, başvuru dönemi belirlenirken çalışma süresinden çok katsayı avantajının dikkate alınmasının, SGK üzerinde artan bir iş yüküne yol açtığı ifade edildi. KDK ayrıca bu mevcut karmaşanın erken emeklilik eğilimini yükseltebileceğini ve prim gelirlerinin azalmasına bağlı olarak çalışmaya devam edenlerin kayıt dışı istihdama yönelme ihtimalini artırabileceğini belirtti.
