Emek Yoğun Sektörlerde Kan Kaybı Hız Kesmiyor
Mart ayında ihracat, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6,4 oranında geriledi ve toplamda 21 milyar 918 milyon dolar olarak kaydedildi. Buna karşın ithalat %8,4 artışla 33 milyar 181 milyon dolara ulaştı; dış ticaret hacmi ise %2 yükselerek 55 milyar 99 milyon dolara çıktı. Dış ticaret açığı ise %56,6 artışla 11 milyar 263 milyon dolara çıktı. İhracatın ithalata karşılama oranı ise önceki döneme göre 10 puan düşerek %66,1 seviyesine indi. Enerji hariç hesaplandığında bu oran %74,4 olarak, enerji ve altın hariç tutulduğunda ise %78,9 olarak belirlendi. Ocak-mart dönemi için ihracat %3,1 azalarak 63 milyar 279 milyon dolar oldu; ithalat ise %4,7 artışla 91 milyar 957 milyon dolara yükseldi. Dış ticaret hacmi %1,4 artışla 155 milyar 236 milyon dolara çıktı; dış ticaret açığı ise %27,5 artışla 28 milyar 679 milyon dolar olarak kaydedildi. İhracatın ithalata karşılama oranı bu dönemde %68,8 olarak belirlendi.
Deride kayıp hızlandı Emek yoğun sektörlerin zararı tek bir ayda belirginleşti: tekstil, hazır giyim, konfeksiyon, deri ve halı ihracatında düşüşler çift haneye ulaştı. En çok değer kaybeden sektör, %19,7 ile deri ve deri mamulleri oldu; geçen yıl Mart ayında 140,7 milyon dolar olan deri ihracatı bu yıl 113 milyon dolara geriledi. Hazır giyim ve konfeksiyon ihracatı %14,3 düşüşle 1 milyar 414 milyon dolardan 1 milyar 211 milyon dolara indi. Halı ihracatı %11,5 gerileyerek 234,2 milyon dolardan 207,1 milyon dolara, tekstil sektörü ise %10,7 küçülerek 838 milyon dolardan 748,5 milyon dolara düştü. Mart ayında otomotiv sektörü 3,3 milyar dolarlık ihracatla liderliğini sürdürdü; bunu kimyasal maddeler, çelik ve elektrik-elektronik takip etti. Mart ayı boyunca 938 firma ilk kez ihracat yapmayı başardı ve bu firmaların katkısı yaklaşık 108 milyon dolar oldu. Parite, ihracata yaklaşık 682 milyon dolar katkı sağladı; ilk çeyrekteki toplam katkı ise 3 milyar 28 milyon dolar olarak kayda geçti.
Körfez ülkelerine ihracatta düşüş sürüyor Geçen ay 125 ülkeye ihracat gerçekleştirilirken, 98 ülkeden ihracat geri geldi. En büyük pazarlar arasında Almanya 1 milyar 821 milyon dolarla ilk sırayı alırken onu ABD ve İtalya sıraladı. İthalatta ilk sıralarda Çin, Almanya ve Rusya bulunuyor. Körfez ülkelerine yapılan ihracat ise %37 düşüşle 1 milyar 371 milyon dolara indi; bu bölgeye yönelik ihracatta bir ay içinde 815 milyon dolarlık kayıp yaşandı. Umman dışındaki tüm Körfez ülkelerine yapılan ihracat düşüşe geçti; Irak’ta %30, BAE’de %48, İran’da %41, Suudi Arabistan’da %29, Katar’da %83, Kuveyt’te %70 ve Bahreyn’de yaklaşık %81’lik kayıplar görüldü.
Destekler hızla devreye alınmalı TİM Başkanı Mustafa Gültepe, sektörleri savaşın etkilediğini belirterek mücevher, hububat, otomotiv, kimya ve mobilya gibi alanlarda zararların fazlasıyla hissedildiğini söyledi. Bölgeyle iletişimin güçlendirilmesi ve lojistik kanalların esnetilmesi gerektiğini vurgulayan Gültepe, zorluklara rağmen üretim ve ihracatın devam ettiğini sözlerine ekledi. Yeni desteklerin hızlıca uygulanması gerektiğini dile getirerek, doğru adımlarla kalıcı başarılar elde edilebileceğini kaydetti.
Dünya ticaretindeki belirsizlikler Ticaret Bakanı Ömer Bolat, savaşlar ve enerji mücadelelerinin küresel ticareti olumsuz etkilediğini ifade etti. Dünya Ticaret Örgütü’nün raporlarına göre geçen yıl %4,6 artan küresel ticaret hacmi bu yıl %1,9’a gerileyebilir. OECD’nin tahminleri 2025 için %3,3 büyüme öngörse de Türkiye’de bu yıl için dalgalı bir ihracat görünümü öne çıkıyor. Bolat, savaşlar, uzun bayram tatilleri ve takvim etkilerinin de bu yılki ihracatta dalgalanmalara yol açtığını belirtti ve Nisan’da ihracatın artış göstermesini beklediğini ifade etti.
