Dünya Saatini 17.00’e Kuran Son Dakika: İran’dan Peş Peşe Sürpriz Açıklamalar
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ve daha sonra ABD Başkanı Donald Trump’ın Truth platformu üzerinden paylaştığı mesaj, Hürmüz Boğazı çevresinde deniz abluka hazırlıklarının hız kazandığını gösteriyor. Trump, “ABD, 13 Nisan saat TSİ ile 17:00’da İran limanlarına giriş veya çıkış yapan gemileri abluka altına alacak.” şeklinde bir açıklama yaptı ve bu adımın lojistik olarak hangi limanları kapsadığı konusunda bazı belirsizlikler sürüyor. Basra Körfezi ve Umman Körfezi’ndeki İran limanlarını hedef alan bu süreçte, Hürmüz Boğazı üzerinden geçiş yapan gemilere karşı özel bir muamele uygulanmayacağı ifade edildi ve abluka öncesinde ticari gemilere resmi bildirimler gönderileceği kaydedildi.
Söz konusu karar, Hürmüz Boğazı dışındaki İran limanlarına yönelik hareketleri kısıtlamayacağını belirten ABD donanması açıklamasıyla desteklendi. Trump’ın 12 Nisan’da Truth üzerinde açıkladığı, “yasadışı geçiş ücreti ödeyen gemiler güvenli geçiş yapamayacak” ifadesi ve “Bize ya da barışçıl gemilere ateş eden herhangi bir İranlı cehenneme gidecek!” sözleri, gerginliğin boyutunu uluslararası kamuoyuna yansıtıyor.
İran ise Hürmüz Boğazı’na yaklaşan askeri gemileri ateşkes ihlali olarak karşılamakla tehdit ediyor. Şu anda yürürlükte olan iki haftalık ateşkes bozulmazsa 22 Nisan’a kadar uzayabilir; ancak uzmanlar enerji akışlarında soğuma yaşanmasının zaman alacağını, bunun da küresel piyasalarda yakıt fiyatlarını baskılayabileceğini vurguluyorlar. Trump’ın petrol fiyatlarının Kasım’daki ara seçimlere kadar yüksek kalabileceğini işaret eden açıklamaları da bu ihtimalleri destekliyor.
“Hürmüz’ün kontrolü sonsuza kadar İran’ın elinde kalacak” ifadeleriyle İran Savunma Bakanlığı, Boğaz’ın stratejik önemini vurguluyor. İran’dan gelen açıklamalarda, Hürmüz Boğazı’na ilişkin baskın görüşlerin ardında duran güçlerin başarısızlığına işaret edilerek, bu bölgenin kendi kontrolünde kalacağına dair güven vurgulanıyor.
Pezeşkiyan: ABD, Vazgeçerse Anlaşma İçin Yol Bulunabilir adlı açıklamada ise ABD’nin aşırı taleplerini geri çekmesi halinde taraflar için bir uzlaşma kapısının açık olduğu ifade edildi. Pakistan’daki görüşmelerin sona ermesi ve İran heyetinin ülkesine dönüşü sonrası ABD tarafının X platformundan gelen bazı açıklamaları da bu temasların yeniden başlatılabileceğine dair umutları canlı tutuyor. Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, “ABD hükümeti maksimalist yaklaşımdan vazgeçerse, İran halkının haklarına saygı gösterirse anlaşmaya varmanın yolları bulunacaktır” mesajını iletti. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise görüşmelerin “bir anlaşmaya varılamadan” sona erdiğini belirtti.
