Doğalgaz Fiyatları İran Savaşıyla Hızla Yükseldi: Piyasalar Şokta
Avrupa’da doğalgaz fiyatları savaşın getirdiği belirsizlikle hızla yükseldi. Piyasaların açılmasıyla 5. gün itibarıyla gaz endeksi, yaklaşık %62 artışla 53 Euro seviyesine çıktı. Küresel tedarik zincirinde sıkıntılar arttıkça LNG taşıyan gemi rotalarının tıkanması fiyatları yukarı iten ana etkenlerden biri haline geldi.
Uzmanlar, Ortadoğu’daki çatışmaların uzun vadeli etkilerinin Avrupa’nın büyümesini baskılayabileceğini ve bazı Asya ekonomilerini de sarsabileceğini belirtiyor. Hollanda Doğalgaz Transferi Sözleşmesi (TTF) vadeli işlemleri, 3 Mart Salı gününden itibaren megawatt saat başına 60 Euro’nun üzerine çıktı. Haftalık bazda da bu fiyatlarda yaklaşık %76’lık bir artış söz konusu oldu.
Asya pazarlarında Kuzeydoğu Asya LNG referans fiyatı yükselişe geçti; Japonya, Kore, Çin ve Tayvan’a yönelik teslimatları kapsayan tarife, bir yılın en yüksek seviyelerine ulaştı ve megawatt saat başına yaklaşık 43 Euro’ya çıktı.
SAVAŞLA GELEN ARZ KISITLAMALARI Dünyanın en büyük LNG üreticilerinden Katar ve İran’ın Ras Laffan ile Mesaieed Sanayi Şehri’nde düzenlenen insansız hava aracı saldırılarının ardından üretimlerini durdurduğu bildirildi. Goldman Sachs, bu kesintinin kısa vadede küresel LNG arzını yaklaşık yüzde 19 azaltacağını öngörüyor.
Analistler, Avrupa ve Asya’nın büyük bir bölümünün hem yerli kaya gazı hem de LNG üretimini destekleyen ABD’ye göre potansiyel doğalgaz fiyat şoklarına daha savunmasız olduğunu belirtiyor. Avrupa için durum daha da kritik; bölgenin aldığı doğalgazın yaklaşık dörtte birinin LNG olduğu ifade ediliyor; bu da arz şoklarına karşı kırılganlığı artırıyor.
Küresel LNG üretiminin yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı üzerinden akıyor. Uzun vadeli aksaklıklar Rusya-Ukrayna savaşının 2022’de tetiklediği gibi büyük dalgalanmalara yol açabilir. İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı’nın kontrolünün tamamen İran’da olduğunu açıkladı. ABD’nin 4 Mart sabahı yaptığı açıklamada 17 İran gemisinin batırıldığı bildirildi.
