Deprem Bölgesine 3,6 Trilyonluk Ekonomik Destek: Ticari Hayat Yeniden Ayağa Kalkıyor
Depremden etkilenen bölge için 2023-2025 yıllarını kapsayan süreçte ekonomik ve ticari toparlanmaya odaklanan kapsamlı bir değerlendirme sunuldu. Bakanlık, “asrın felaketinden asrın inşasına” geçişte üretimden ihracata, istihdamdan ticari hayatın canlanmasına kadar pek çok alanda kayda değer ilerleme kaydedildiğini belirtti.
Açıklamaya göre, deprem nedeniyle ortaya çıkan kayıp ve hasarın telafisi için bu üç yıl içinde toplam 3,6 trilyon TL’lik harcama yapıldı. 2026 bütçesinde ise deprem bölgesine ayrılan ek kaynak 653 milyar TL olarak açıklandı; altyapı ve ekonomik yaşamın sürdürülebilir bir şekilde yeniden kurulumunda bu kaynağın kullanıldığı belirtildi.
İhracatta toparlanma ivmesi yükseliyor Depremden etkilenen 11 ilin dış satımı, son dönemde belirgin bir iyileşme gösterdi. Bölgenin ihracatı 2023’te 22,9 milyar dolar seviyesindeyken, 2024’te 24,2 milyar dolara ve 2025’te 25 milyar dolara ulaştı. Bakanlık, bu artışı Türkiye’nin üretim gücü ve bölge ekonomisinin dayanıklılığı açısından somut bir işaret olarak nitelendirdi.
Kredi ve finansman desteği öne çıkan unsurlar arasında ekonomi faaliyetlerinin kesintiye uğramaması için kredi imkanları genişletildi. Türk Eximbank aracılığıyla deprem bölgesindeki firmalara 2023’te 1,65 milyar dolar, 2024’te 2,3 milyar dolar ve 2025’te 2,19 milyar dolar kredi sağlandı. Ayrıca uluslararası kuruluşlardan elde edilen yaklaşık 200 milyon dolarlık kaynakla bölgedeki yatırımlar desteklendi. Esnaf ve sanatkârlar için faiz indirimli krediler de uygulanmaya başlandı. Halkbank üzerinden sağlanan krediler ise 2023’te 6,7 milyar TL, 2024’te 18 milyar TL ve 2025’te 29,5 milyar TL düzeyinde gerçekleşti.
Fiyat artışları ve rekabet düzenlemelerine sıkı tedbirler Depremin ardından yaşanan fiyat baskılarına karşı yoğun denetimler yürütüldü. Acil ihtiyaç ürünlerinde haksız fiyat artışı tespit edilen 331 e-satıcıya yaklaşık 79 milyon TL ceza kesildi; hazır beton ve çimento sektöründe 39 işletmeye 54 milyon TL idari para cezaları uygulandı. Rekabet ihlallerine yönelik incelemeler sonucunda ise 40’tan fazla işletmeye toplam 610 milyon TL ceza verildi.
Milli gelir ve büyüme göstergeleri başlık altında ise bu sürecin makroekonomik tablosu ortaya kondu. Deprem bölgesinde 2023 itibarıyla millî gelir 112,9 milyar dolar olurken, 2024’te 140,9 milyar dolara yükseldi. Türkiye ekonomisi ise deprem yılına rağmen yaklaşık %5 büyüme kaydetti. Bakanlık, bölgedeki üretim, istihdam ve ihracat odaklı desteklerin devam edeceğini belirterek, ekonomik ve ticari hayatın eskisinden daha güçlü bir şekilde sürmesini hedeflediklerini vurguladı.
