Denetimli Serbestliğe Odaklanan Ceza Rejimi Yeniden İnşa Ediliyor: Af Değil, Uygulama İyileştirmeleri

İki yıl içinde hayata geçirilecek adımlar, ceza mevzuatını toplumsal ihtiyaçlar doğrultusunda yeniden ele almayı hedefliyor. Kısa süreli hapis cezalarının yanı sıra yaptırımların etkin kullanımı ve kapsamının genişletilmesi öncelikler arasında yer alıyor. Ceza adalet sistemi, hürriyet bağlayıcı yaptırımlara alternatif yeni düzenlemelerle zenginleşecek. Mahkûmun denetimli serbestlik süreci boyunca suçun niteliğine uygun yükümlülüklere tabi tutularak rehabilitasyon yolunun güçlendirilmesi hedefleniyor. Maktu oranlı denetimli serbestlik uygulaması ise yeniden değerlendirilecek.

AF DEĞİL, DENETİMLİ SERBESTLİK ifadesiyle başlayan tartışmalarda AK Parti kaynakları, kamuoyunda af ile denetimli serbestliğin karıştırıldığına dikkat çekiyor. Adım atılırsa bunun af değil, denetimli serbestlikle ilgili bir düzenleme olacağını belirtiyorlar. Hukukçu kurmaylar, dünyadaki genel yaklaşımı işaret ederek, suç tiplerine göre kademeli infaz uygulamasının mevcut olduğunu ve rehabilitasyon şartlarının sağlanması durumunda denetimli serbestliğin uygulanabildiğini ifade ediyorlar. GÜNÜN ÖZETİ başlığı altında, toplum güvenliğini güçlendirmek için makul ve uygulanabilir bir yol aradıklarını, hapiste olan birine umut verilmesi gerektiğini vurguluyorlar. 20 yıl hapis cezası alan birinin tüm süresini içerde geçirmemesi gerektiğini savunanlar, şartlar oluşursa cezanın bir kısmını dışarıda denetimli serbestlik şartlarında tamamlamanın mümkün olduğunu belirtiyorlar. Bu yaklaşım, af ya da ceza indirimi olarak görülmemeli; asıl mesele, denetimli serbestliğe çıkanların yeniden suç işlememesi adına atılacak adımların belirlenmesi ve uygulanmasıdır. Dışarı çıkanlar, denetimli serbestlik kurallarını ihlal ederse daha ağır cezalarla karşılaşacağını bilmeli.

YÜZDE 45’İ YENİDEN SUÇ İŞLİYOR ifadesiyle Adalet Bakanlığı kaynakları da infaz rejiminin temel amacının topluma kazandırmak ve ıslah etmek olduğunu hatırlatıyor. Buna karşın dünyada cezaevinden çıktıktan sonra suç işleyenlerin yaklaşık %40–%45 oranında geri cezaevine döndüğünü belirtiyorlar. Bu eşik psikolojik bir kırılma olarak nitelendiriliyor ve Türkiye’de de benzer bir eğilim gösterdiği kaydediliyor. Bu nedenle infaz rejiminin tüm sistemlerle birlikte yeniden ele alınması gerektiği vurgulanıyor. Bu süreç, sadece Adalet Bakanlığı’nın tek başına çözebileceği bir konu değil; aile, toplum ve devletin ortak çabasıyla ele alınması gerektiği ifade ediliyor.