DEİK Başkanı Nail Olpak: Ezber Bozan Adımlar Atma Zamanı Geldi

Küresel ticaretin yeni dönemde sarsıcı jeopolitik gelişmelerle yeniden şekillendirildiğini vurgulayan DEİK Başkanı Nail Olpak, korumacı adımlar ve yeni endüstri odaklı girişimlerin tekrar ele alınması gerektiğini söyledi. Belirsizliğin hâkim olduğu küresel konjonktürde ticaretin yönünü iyi okumak ve ezber bozan adımlarla fırsatları yakalamak gerektiğini belirtti.

DEİK’in bu yıl paradigma değişikliği yaparak 33 ülke üzerinde yoğunlaştığını ve küresel ticaretin yeni oyun kurucusu olmayı hedeflediğini ifade etti. 2026 yılının ticari diploması ve lobi yılı olmasını istediklerini söyleyen Olpak, 2025’in öngörülemezliğin hâkim olduğu bir yıl olduğunu dile getirdi ve benzer bir tabloyun 2026’da da kendini göstereceğini öne sürdü. Önümüzdeki dönemde 33 ülkeyi belirlerken, bu ülkelerin Türkiye ile olan ekonomik ilişkileri ve küresel konjonktürdeki ağırlıkları temel kriterler oldu. G-20 üyelerinin yanı sıra Türkiye’nin en çok ihraç ettiği ülkeler de stratejiye dahil edildi. Bu çerçevede ABD’den Çin’e, Almanya’dan Rusya’ya, Brezilya’dan Mısır’a geniş bir yelpazede strateji geliştirme, proje üretme ve ticari diplomasiyi yoğunlaştırma sorumluluğumuzu artırdık.

ABD güvenilir ortaklar arıyor ABD’nin Çin ile yürüttüğü ticaret savaşı bağlamında güvenilir ortaklar aradığını belirten Olpak, mevcut üretim kapasitemiz ve ABD ile olan yatırımlarımızı kullanarak 100 milyar dolarlık ikili ticaret hedefinin gerçekçi olduğunu savundu. ABD pazarına yönelik çalışmalar eyalet ve sektör bazında kriterlerle yürütülürken, American yatırımcıların ve finans kuruluşlarının Türkiye’de daha nitelikli yatırım yapması için ticari diplomasi faaliyetleri sürdürülüyor. 2025’te iki ülke arasındaki ticaretin yaklaşık 36-37 milyar dolar seviyesine ulaştığını kaydeden Olpak, bu rakamı 100 milyar dolara yaklaşılabilir olarak gördü. Ancak ticaret savaşlarında Türkiye’nin de hedeflerine zarar verebilecek olası yüzde 15’lik ek vergilere karşı eleştirisini dile getirdi.

Made in Europa konusunda net duruş Avrupa’da Made in Europe yaklaşımının ön planda olduğunu söyleyen Olpak, Gümrük Birliği’nin güncellenmesi önceliğini korurken Avrupa sanayisini güçlendirmeyi hedefleyen bu yaklaşımın Türkiye açısından potansiyel tehditler doğurabileceğini belirtti. Avrupa’daki lobicilik faaliyetlerinin öneminin altını çizen Olpak, Avrupa’da gümrük vergileriyle ilgili yeni uygulamaların Türkiye’yi etkileyebileceğini ve 150 avro değerindeki e-ticaretteki muafiyetin kaldırılması konusunun da odak noktalarından biri olduğunu söyledi. Bu gelişmeler yaşanırken bir yandan Gümrük Birliği’nin korunması ve ülkenin rekabetçi konumunun güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Afrika’da 3.3 trilyon dolarlık ekonomi ve fırsatlar Afrika’da yatırım ve altyapı projelerinde üçüncü ülkelerle iş birliği seçeneklerinin önemli olduğunu söyleyen Olpak, finansmana erişimin ana sorunlardan biri olduğuna dikkat çekti. Avrupa ve Amerikan finans kaynaklarıyla ortak çalışmaların bu bölgede etkili olacağını belirtti ve Afrika’nın 3.3 trilyon dolarlık devasa bir ekonomi olduğuna işaret etti. Türkiye’nin Afrika’da ticaret hacminin yaklaşık 40 milyon dolara ulaştığını, fakat daha ileriye gitmek için çok yol olduğunu ifade etti.

Suriye ve Ortadoğu’da masada olmak için ilk adımlar Ortadoğu ve Körfez Bölgesi’nin Türkiye için kritik ticaret ve yatırım pazarları olduğunu belirten Olpak, Suriye, İran ve Yemen gibi konjonktürel gerilimlerin etkisini göz ardı etmeyerek bölgedeki siyasi diyalogların seviyesini yükseltmenin önemine değindi. Suriye’nin yeniden yapılanması için masanın kurulması gerektiğini vurgulayan Olpak, bu süreç için daha zamana ihtiyaç olduğunu söyledi. Ayrıca emek yoğun sektörlerde üretim hatları kurulmasının masaya getirilmesi gerektiğini belirterek, atölye tipi küçük ve orta ölçekli işletmelerin üretim süreçlerine entegrasyonunu işaret etti.

Asya-Pasifik’ten nitelikli yatırımlar Asya-Pasifik bölgesine bakışta, orta Asya’nın Çin ve Asya Pasifik ile Batı arasında köprü görevi görmesi açısından stratejik önem taşıdığını kaydeden Olpak, ABD’nin bölgedeki varlığını güçlendirdiğini ve Özbekistan gibi ülkelerdeki iş birliklerinin ortak yatırımlar yoluyla değerlendirileceğini bildirdi. 1990’larda da bölgedeki ülkelerin bağımsızlığını kazandığı dönemde Türk firmaları üzerinden yatırım hareketliliğinin yaşandığını hatırlatan Olpak, bu bölgedeki ticari dengesizliğin kısa vadede tamamen giderilemeyeceğini ancak Çin, Japonya ve Güney Kore gibi ülkelerin nitelikli yatırımlarının Türkiye’ye çekilmesini sürdürmeyi hedeflediklerini belirtti.

2026: Reform yılı ve umutlar 2025’te ihracat ve üretimde zorluklar olsa da toplamda 400 milyar doların üzerinde bir performans elde edildiğini hatırlatan Olpak, 2026’nın reform yılı olarak daha elverişli bir yatırım ortamı sunacağına inandıklarını söyledi. Suriye sınırında üretim hatları oluşturarak masaya getirilebilecek önerilerin önemine değinen Olpak, emek yoğun sektörlerde atölyelerin daha organize bir yapıya kavuşması gerektiğini ekledi.

Nail Olpak’ın küresel pazar röntteni

• Afrika: Finansman eksikliği ana zorluk. Batılı finans kurumlarıyla ortaklıklar artırılmalı.
• Körfez ve Ortadoğu: Jeopolitik gerilimlere rağmen siyasi diyalog yükselmesi ticareti canlandırabilir.
• Asya-Pasifik: Bölgedeki nitelikli yatırımları Türkiye’de çoğaltmak hedef.
• Orta Asya: Batı ile Asya arasında stratejik köprü. Türk firmalarının ortak yatırımları için uygun ortamlar oluşturulmalı.
• ABD: 100 milyar dolarlık hedef canlı ve derinleşme için adımlar sürüyor.