Daha Az Araçla Daha Fazla Mobilite: TOKKDER Başkanı Tangün’ün Vizyonu
Türkiye’de araç kiralama ve mobilite sektörünün çatı örgütü TOKKDER ile bağımsız araştırma firması NielsenIQ’nin 2025 yılı sonuçlarına göre, sektörün filoda bulunan araç sayısı yıl sonunda 372 bin 335 olarak kayıtlara geçti. Önceki yılın verilerine bakıldığında filo büyüklüğü 2024 sonunda 402 bin 800 olarak belirlenmişti. TOKKDER Yönetim Kurulu Başkanı Özarslan A. Tangün, yıl sonu itibarıyla toplam vergi yükünün 109 milyar TL’yi bulduğunu ve 2025 boyunca filoya yapılan toplam yatırımların 278 milyar 158 milyon TL düzeyinde gerçekleştiğini paylaştı. Ayrıca son çeyrekte eklenen araç adedi 91 bin olarak kaydedildi.
Aktif büyüklük 314.7 milyar TL seviyesinde 2025’teki son çeyrekteki alış-satışlar ile mevcut filo durumunun sektöre olan etkileri olumlu bir tablo çizdi. Tangün’e göre operasyonel kiralama sektörünün toplam araç parkı 234 bin adede ulaşırken, aktif büyüklük yaklaşık 314.7 milyar TL’ye çıktı. Aynı dönemde yapılan araç yatırımları 121 milyar TL’yi buldu ve toplam vergi katkısı 63 milyar TL’nin üzerine çıktı. Müşteri başına düşen araç sayısındaki artış, operasyonel kiralamanın daha az araçla daha fazla mobilite sunabildiğini gösterdi. Böylece sektör, verimlilik ve öngörülebilirlik açısından daha dengeli bir döneme girdi.
Günlük kiralamada dikkat çeken rakamlar 2025’in son çeyreğinde günlük kiralama tarafında toplam araç parkı 138 bin olarak belirtildi ve yıllık kontrat sayısı 1.09 milyonun üzerine çıktı. Ayrıca yıl sonunda toplam araç yatırımı 157.1 milyar TL, bu araçlar için toplam vergi tutarı ise 46.3 milyar TL olarak kaydedildi.
Hibrit ve elektrikli araçlarda artış sürüyor Operasyonel kiralamada hibrit ve elektrikli araçların payı 2021 sonunda yüzde 6.5 iken, 2025 son çeyreğinde yüzde 13’ün üzerinde bir düzeye çıktı. Kısa vadeli kiralamalarda elektrikli ve hibrit araçların payı ise yaklaşık %7.6 olarak gerçekleşti. Hibritlerin altyapı ve operasyonel esneklik avantajları nedeniyle elektrikleşme sürecinin kritik bir adımı olduğu ifade edildi. 4. çeyrek verileri, hibrit paylarının filo içinde %10.1, plug-in hibrit payının %0.9 seviyesinde olduğunu gösterirken, günlük kiralamada hibrit payı %6.7 ve tam elektrikli araçların payı toplamda %2.4 olarak belirtildi. Günlük kiralamada elektrikli araçların payı ise %2.6’ya ulaştı. Mevcut yapıdaki değer belirsizlikleri, şarj altyapısının yaygınlığı ve mevcut vergi sistemi gibi faktörler elektrikli araçların kısa vadede hızlı ölçeklenmesini sınırlıyor.
Müşteri sayısında düşüş kaydedildi 2025 sonunda operasyonel kiralama ve filo yönetimi kapsamındaki toplam müşteri sayısı 23 bin 900 seviyesine geriledi. Bu, 2024 yılı sonundaki 27 bin 800 rakamından bir düşüşe işaret ediyor. Kısa dönem kiralamalarda kontrat sayısı ise yılın son çeyreğinde 1 milyon 92 bin 884 olarak kaydedildi. Ortalama kontrat süresi 8.3 gün, toplam kira gün sayısı ise 9 milyon 53 bin 84’e ulaştı.
Verimlilik odaklı bir dönüşüm Tangün, iklim değişikliğiyle mücadele ve karbon emisyonlarını azaltma hedefleri doğrultusunda paylaşımlı ve talep odaklı mobilite çözümlerinin sektörü daha verimli kıldığını belirtti. Böylece atıl kapasitenin daha etkili kullanıldığı, mevcut kaynakların daha verimli değerlendirildiği bir döneme girildi. 2026 vizyonu kapsamında sürdürülebilir, finansal açıdan dayanıklı ve regülasyonlarla uyumlu bir sektör yapısının öncelikli hedef olduğunun altını çizdi. Kamu, finans ve otomotiv ekosisteminin iş birliğiyle, araç kiralama sektörünün ekonomik büyümeye ve çevreci mobilite çözümlerinin yaygınlaşmasına katkısının önümüzdeki dönemde artacağı ifade edildi.
