Çocuk Suçlarında Yeni Model: Cezai Ehliyet Yaşı 10’a İnecek, Çocuk İndirimi Kaldırılacak
TBMM Suça Sürüklenen Çocuklar Komisyonu’nun hazırlayacağı rapor, çocuk adaletine yönelik bağımsız bir kanun teklifine temel oluşturmayı hedefliyor. Hazırlık sürecindeki gelişmelere göre, suç ehliyetinin 10 yaş olarak ele alınması ve ağır suçlar için failler üzerinde daha ağır ve indirimsiz cezaların uygulanması öngörülüyor. Bu yaklaşım, çocuklara doğrudan hapis cezaları yerine adımların kademeli bir yaptırımla yönlendirilmesini amaçlıyor. Mahkeme süreci, son çare olarak görülürken öncesinde koruyucu ve onarıcı mekanizmaların devreye alınması planlanıyor.
Yeni modele göre cezalandırmadan çok, çocukların korunması, suçtan uzak tutulması ve topluma yeniden kazandırılması temel hedef olacak. Ailelerin sorumlulukları da artacak; 16 yaş altındaki çocukların suça karışması durumunda mahkemeler ebeveynlere çeşitli yükümlülükler getirebilecek. Denetim kapsamında evde belirli saatlerde bulunma, rehabilitasyon süreçlerine aktif katılım ve benzeri sorumlulukların yanı sıra, bu yükümlülüklere uymayan ailelere idari para cezaları ve bazı durumlarda hapis cezaları da gündemde yer alıyor.
ÇOCUK İNDİRİMİ KALKIYOR Yeni yaklaşımda cana kast, cinayet ve tecavüz gibi ağır suçlarda faillerin cezalarının yetişkinler gibi uygulanması ya da en azından indirimlerden yararlandırılmaması hedefleniyor. Böylelikle ağır suçlarda “çocuk” olmanın cezada otomatik bir indirim nedeni olmaması amaçlanıyor. Mala zarar verme, hırsızlık ve gasp gibi suçları çocuklar üzerinden örgütleyenlere ilişkin cezaların ağırlaştırılması planlanıyor. İhmali bulunan ailelerin de cezalandırılmasının öngörüldüğü bu modelde, mahkemeye çıkmadan önce rehabilitasyon süreçlerine yönlendirme sağlayan diversiyon benzeri uygulamalar da değerlendiriliyor.
Bu kapsamda, çocukların mağdurla barışması, zararlarının karşılanması, eğitim programlarına katılımı ve topluma yeniden kazandırılmasına yönelik adımlar da öncelikler arasında yer alıyor. ÇOCUKLARIN YÜZDE 60’I SUÇ İŞLEDİĞİNİN FARKINDA DEĞİL başlıklı bulgu ise Meclis Komisyonu’nun 607 tutuklu ve hükümlü çocukla yürüttüğü “Suça Sürüklenen Çocuk Profili Araştırması”na dayanıyor: çocuklar, işledikleri suçun sonuçlarını önceden bilselerdi bu eyleme yönelmezlerdi. Rapor, suça sürüklenen çocuklarda eğitimden kopuş, madde kullanımı ve riskli sosyal çevrenin belirleyici unsurlar olduğunu gösteriyor. Ankete katılan çocukların %51,1’i okulu bırakmış ve yaklaşık yarısı hiç devam etmemiş. Çalışma, çocukların yaklaşık %40’ının ev dışında en az bir kez fiziksel şiddete maruz kaldığını, %26,9’un ise hayatında en az bir kere silah veya bıçakla tehdit edildiğini ortaya koyuyor. Yaklaşık %10’unun ise cinsel şiddet tecrübesi bulunduğu rapora yansıyor.
KAYNAK: TÜRKİYE GAZETESİ / ESMA ALTIN
