Çin Ordusunda Kıyım: En Yüksek Rütbeli General Görevden Alındı

Çin Halk Kurtuluş Ordusu’nun üst kademelerinde hafta sonu yaşanan geniş çaplı tasfiyeler, Pekin’de yeni bir güç dengesi tartışmasını tetikledi. Üst rütbeli generallerden Zhang Youxia ile Liu Zhenli’nin görevden alınmaları, parti ve ordu arasındaki gerilimin yeniden gündeme gelmesine yol açtı. Merkezi Askeri Komisyon’un kontrolünün ne kadar sıkı olduğuna dair sorular artarken, komisyonun başkan yardımcılığını yürüten Zhang’ın hızı keskin bir değişim gösterdi.

75 yaşındaki Zhang, Şi Cinping’in başını çektiği ve orduları yöneten Merkezi Askeri Komisyonu’nun önemli bir figürüydü. Geleneksel olarak yedi kişilik kanatta yer alan yapı, son dalgalarda sadece Şi ve Zhang Shengmin’in görevde kaldığı bir tabloya dönüştü; diğer üyeler ya soruşturmalarla uzaklaştırıldı ya da görevinden alındı. Bu durum, milyonlarca asker üzerinde dolaylı bir kontrol sağlayan kurumun otoritesinde belirgin bir boşluk yaratıyor.

Orduyu etkileyen belirsizlik ve liderlik boşluğu konusundaki değerlendirmeler Asya ve uluslararası analistler arasında çeşitlilik gösteriyor. İnceleme yapanlar, dağınık görünen orduya karşılık Şi Cinping’in kontrolünün baskısı altında yeni riskler doğduğunu belirtiyor. Doç. Dr. Chong Ja Ian, Zhang’ın düşüş reasonlarını netleştirmek konusunda belirsizlikler olduğuna işaret ederek, dallanan spekülasyonların bilgi akışındaki sınırlılıklardan beslendiğini vurguluyor.

Disiplin ihlalleri iddiası sayılan açıklamalar, Zhang ve Liu’nun soruşturulduğunu gösteriyor. Resmi ifadeler, bu durumu “ciddi disiplin ve hukuk ihlalleri” olarak nitelendiriyor; somut suçlamalar kamuoyuna sunulmasa da soruşturmanın bir ceza sürecine dönüşmesi muhtemel görünüyor. Bu türden adımlar, yolsuzlukla mücadele çerçevesinde siyasi hedeflere yönlendirilmiş olabilir.

Yolsuzlukla mücadele mi güç mücadelesi mi? Şi Cinping’in iktidara gelişiyle birlikte yolsuzlukla mücadele kampanyalarının siyasi rakipleri tasfiye etmek için kullanıldığı eleştirileri sürüyor. Bu süreç, orduda hâkim yaklaşımı yeniden şekillendirse de uzmanlar, karar mekanizmalarında güven kaybının ve temkinli bir yönetim tarzının derinleşebileceğini belirtiyor. Böyle bir tablo, ordunun operasyonel kapasitesi ve karar alma süreçlerinde uzun vadeli etkiler doğurabilir.

Denge kayması ve deneyimli bir komutanın kaybı olarak görülen gelişme, Zhang’ın ordudaki deneyimli konumu nedeniyle stratejik olarak da kayıp olarak değerlendiriliyor. Zhang’ın Şi’ye yakınlığı ve savaş tecrübesinin nadir bulunduğu bir dönemde görevden alınması, askeri planlama ve harekât yetkinlikleri üzerinde kısa vadede belirsizlik doğurabilir.