Ceza Makbuzu Geldi Ama… Plaka Tanıma Sistemlerine Hukuki İtiraz
Yollar artık kameralarla örülü birer denetim sahası. “Hız koridoru” denilen sistemlerde, aracınızın iki nokta arasındaki giriş ve çıkış süresi hesaplanarak ortalama hızınız bulunuyor ve limit aşılmışsa ceza otomatik olarak evinize postalanıyor. Ancak dijital sistemlerin yazdığı her ceza “kesin” değildir. Hukuk, makinenin hatasını insanın adaletiyle düzeltme şansı tanır.
Haksız bir hız cezasıyla karşılaştığınızda şu üç noktaya dikkat etmelisiniz:
1. “Fotoğrafsız Ceza” Olmaz
Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay’ın emsal kararlarına göre, sadece bir kağıt üzerinde yazan “hız sınırını aştınız” beyanı yeterli değildir. Ceza tutanağının ekinde, aracınızın hızını, plakasını ve kaza anındaki konumunu net bir şekilde gösteren, sistem tarafından onaylanmış bir fotoğraf bulunmalıdır. Eğer ceza tutanağında kanıtlayıcı bir fotoğraf yoksa, “ispat yükümlülüğü yerine getirilmediği” gerekçesiyle itiraz edebilirsiniz.
2. Kalibrasyon ve Teknik Hata Şüphesi
PTS ve radar cihazları periyodik olarak kalibre edilmek zorundadır. Eğer cihazın ölçümünde bir hata olduğunu düşünüyorsanız (örneğin aracınızın o hıza çıkması teknik olarak imkansızsa veya hız sabitleyiciniz açıkken ceza yediyseniz), cihazın son kalibrasyon tarihini ve sertifikasını sorgulama hakkınız vardır. Kalibrasyonu geçmiş bir cihazın ölçümü hukuken geçersizdir.
3. Usul Hataları ve Tebligat Süresi
Trafik cezalarının, ihlal tarihinden itibaren makul bir süre içinde tebliğ edilmesi gerekir. Aylar sonra gelen cezalar, savunma hakkını kısıtladığı gerekçesiyle bazen mahkemelerce iptal edilebilmektedir. Ayrıca, yol üzerinde hız denetimi yapıldığına dair uyarı levhalarının bulunmaması da (bazı Yargıtay kararlarına göre) cezanın “tuzak kurma” niteliğinde sayılmasına ve iptaline yol açabilir.
İtiraz Süreci Nasıl İşler?
Tebligat elinize ulaştıktan sonra 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliğine başvurmalısınız. İtirazınızı e-imzanız veya mobil imzanız varsa e-Devlet üzerinden (UYAP Vatandaş Portalı) fiziksel olarak adliyeye gitmeden de yapabilirsiniz. İtiraz dilekçenize ruhsat fotokopisi, ceza tutanağı, ödeme dekontu ve varsa haklılığınızı kanıtlayan belgeleri (araç takip sistemi dökümü vb.) eklemeyi unutmayın.
