Cenevre’de Başlayan ABD-İran Görüşmeleri: Taraflar Yeni Çözümlere Açık
ABD ile İran arasındaki gerginlik, İsviçre’nin Cenevre kentinde gerçekleştirilen görüşmelerle masaya yatırıldı. Umman’ın arabuluculuğunda yürütülen bu dolaylı müzakere turunda ABD heyetinin Steve Witkoff ve Jared Kushner ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi yer alırken, mesajlar Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi üzerinden iletiliyor. Bölgede 2003 yılından bu yana en büyük askeri sevkiyatlara sahne olan bir dönemde, taraflar nükleer sorunu çözme amacı güdüyor.
ABD ve İran yeni çözümler için açık olduklarını ifade ediyor diyen Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi, tarafların üçüncü tur müzakereleri titizlikle sürdürdüğünü ve yeni fikirlerle ilerlemenin mümkün olduğunu belirtti. Görüşmelerde İran tarafının görüş ve önerileri ile ABD heyetinin sorularına yanıtlar ele alınırken, teknik denetim ve güvence konuları da ayrıntılı olarak tartışıldı. Busaidi, tarafların samimi bir atmosfarda ilerlediğini ve adil bir anlaşmaya giden yolda istenen güven sağlamalarını umduklarını kaydet.
Tahran yaptırımların kaldırılması karşılığında tavizler sunacağını savunuyor ve buna karşılık Washington tarafı ise nükleer programın yanı sıra balistik füze altyapısının da bölgesel istikrar için ele alınması gerektiğini vurguluyor. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın ve İran dini lideri Ali Hamaney’in kitle imha silahlarını yasaklayan fetvalarına rağmen, ülkenin uranyum zenginleştirme faaliyetleri konusunda iki taraf arasında görüş ayrılıkları sürdü. Yaptırım muafiyetleri ve uygulama sırası konularında gelen zorluklar, görüşmelerin kilit noktaları arasında yer alıyor.
Görüşmelerin küresel enerji piyasalarına etkisi hissediliyor. Bölgeye dair belirsizlikler petrol arzını etkileyebileceği için Suudi Arabistan üretimini artırma senaryolarını değerlendiriyor; yatırımcılar ise diplomatik çözümün arz kesintilerini önleyip önleyemeyeceğini izliyor. Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise balistik füze tehdidinin doğrudan ABD’ye yöneldiğini ve ilerleme sağlanmadan güvenlik başlıklarında ilerlemenin zor olacağını ifade ederek baskının süreceğini belirtti.
Güç gösteren hareketlilik: Uçak gemileri ve yeni rotalar Cenevre görüşmeleri sürerken, ABD’nin Doğu Akdeniz’e konuşlandırdığı USS Gerald R. Ford uçak gemisinin Girit’ten ayrıldığı bildirildi. Gemi için kesin rota netleşmezken, USS Abraham Lincoln’ın ise Hint Okyosu’nda konumlandığı ifade ediliyor.
