Beyaz Eşya Sektöründe Kayıp Yılı: Sektörden Taksit Talebi Geldi ve 8 Yıl Öncesine Geri Döndü
Geçtiğimiz yıl beyaz eşya sektörünün iç piyasasında satışlar hafifçe geriledi; bu duruma rağmen Türkiye, üretim kapasitesiyle Avrupa’da lider konumunu koruyor ve dünya sıralamasında ikinci büyük üretim üssü olarak öne çıkıyor. Türkiye Beyaz Eşya Sanayicileri Derneği (TÜRKBESD) tarafından düzenlenen basın toplantısında 2025 verileri değerlendirildi ve sektörün 60 bin doğrudan, 600 bin dolaylı istihdam sağladığı vurgulandı.
İhracatta geri dönüşler ve iç pazardaki hareketlilik 2025 yılında ihracat hacminin 20,2 milyon adetle 2017 seviyelerine döndüğü belirtildi. İç piyasan satışları ise 9,9 milyon adet olarak gerçekleşti. Ancak üretimdeki düşüş ve ihracattaki azalma, yıllık bazda istikrarlı bir tablo çizecek biçimde girdi maliyetleri ile enerji giderlerindeki yükselişlerden kaynaklandı. Bu süreçte, iç pazarda büyümeyi desteklemek adına taksit olanaklarının güçlendirilmesi ve finansmana erişimin kolaylaştırılması gerektiği kaydedildi.
Küresel rekabet ve ticaret politikaları Avrupa’daki rekabet baskısının artması, Uzak Doğulu rakiplerin maliyet avantajlarıyla pazarda pay elde etmesi sektör için ek zorluklar doğuruyor. Bu nedenle, mevcut gümrük vergileriyle birlikte antidamping önlemlerinin getirdiği ek maliyetlerin hem ihracatı hem de iç pazarı olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulunuldu. Sektör temsilcileri, kamu yararını gözeten ticaret politikalarının hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.
İlave yüklerden kaçınılması konusunda dikkat çekilirken, Made in Europe tartışmasıyla ilgili olarak Türkiye’nin bu sürece dahil edilmesinin avantajlı olacağı ifade edildi. Karşılıklı entegrasyon ve iklim hedefleri dikkate alınarak, Türkiye’nin bu süreçte dışlanmaması gerektiği belirtildi. Ayrıca SKDM etkisine ilişkin kaygılar da gündemde kaldı ve üretim ile ihracat kapasitesinin korunmasının, istihdamın sürdürülebilirliğinin ve yerli pazarda rekabet gücünün devam ettirilmesinin önemine vurgu yapıldı.
GEKAP yükü ve maliyet baskıları TÜRKBESD Yönetim Kurulu Üyesi Benay Bakışkan, Geri Kazanım Katılım Payı (GEKAP) artışlarının sektörde maliyet baskısını artırdığını belirtti. Yalnızca beyaz eşya sektöründen toplanan GEKAP gelirlerinin önümüzdeki dönemlerde yaklaşık 250 milyon dolar düzeyine ulaştığı tahmin ediliyor. Enerji verimliliği konusunda ise ürünlerin piyasada yaygınlaşması, ülkenin enerji tasarrufunun yanı sıra kaynakların daha verimli kullanılmasına katkı sunuyor.
Gelecek dönem için öngörüler Şengül, ihracatta düşüş yaşanan pazarlarda AB’nin ana ticari partner olarak öne çıktığını, 2026’da piyasalarda daha temkinli bir yaklaşım benimseneceğini belirtti. Ayrıca Türkiye’nin yetkin istihdamı, teknolojik avantajı ve lojistik yakınlığı nedeniyle Made in Europe kapsamından faydalanabileceğini düşünse de sürecin içinde kalacağı konusunda net bir görüş bildirdi. Asya menşeli ülkelerin AB’deki artan varlığına değinen yöneticiler, bazı ürün gruplarında rekabetin zorlu olduğu görüşünde birleşti.
