BBVA Araştırması: Türkiye İçin Riskler ve Borç Baskısı Altında Kaçış Stratejileri
BBVA Research’in 2025 dördüncü çeyrek borç görünümü raporu, Türkiye’de hanehalkı birikimlerinin finansal dalgalanmalara karşı en güvenli liman arayışını sürdürdüğünü gösteriyor. Toplam finansal varlıkların GSYH’ye oranı hâlâ düşük seviyelerde kalırken, bu oran yaklaşık %40 civarında seyrediyor. 2025’in üçüncü çeyreğinde mevduatın toplam varlıklar içindeki payı gerilerken, yatırım fonlarındaki artış bu düşüşü telafi etmiş görünüyor; sonuç olarak tasarruflar mevduattan sermaye piyasası araçlarına doğru yönelmiş durumda. Ağustos–Ekim döneminde iyileşme kaydeden şirketlerin net döviz kısa pozisyonu, Kasım’da yabancı para yükümlülüklerindeki artışla yeniden bozuldu. Ancak yüksek yenileme oranları reel sektörün dış finansmana erişiminin sürekliliğini işaret ediyor. KOBİ segmentinde takipteki alacak oranı yaklaşık %3,5’e yaklaşırken, 2026’da ilave yeniden yapılandırmalar ve ek KGF kredi paketleriyle baskının hafiflemesi bekleniyor. İmalat sanayi için açıklanan 100 milyar TL’lik kredi paketi ise istikrarı destekleyen bir adım olarak öne çıkıyor.
Kamu borcunda faiz yükü riskleri Toplam kamu borcunun GSYH’ye oranı görece düşük kalmasına rağmen, dezenflasyon sürecinin beklenenden yavaş ilerlemesi yüksek faiz ortamını koruyor. Bu durum, artan faiz ödemeleri yükünü ve borç vadelerinin kısalmasını beraberinde getiriyor. Ayrıca, düşen hızla ilerleyen enflasyon içinde altın borçlanmalarından kaynaklanan zararlar da kamu maliyesinin izlemeye değer unsurları arasında yer alıyor.
Bankaların ikincil sermaye ihraçları 2025’in ilk yarısında ivme kazanan ikincil sermaye borçlanması, yılın son çeyreğinde yavaşlama gösterdi. Ancak raporda, 2026’nın ilk çeyreğinden sonra ihraçların yeniden artmasının öngörüldüğü ifade ediliyor. Dış krediler bankacılık sektörünün dış finansmanını desteklemeye devam ederken, 2025 Ağustos’tan itibaren bir yıl içinde vadesi dolacak kısa vadeli borçlarda artış dikkat çekici boyutta bulunuyor.
Döviz pozisyonunda bozulma Kasım 2025 verileri, toplam net döviz pozisyonunun reel sektörün net döviz kısa pozisyonunun genişlemesi nedeniyle zayıfladığını gösteriyor. Dış borcun bileşimi kamu ve reel sektör arasında değişkenlik gösterirken, yükün giderek daha fazla reel sektör tarafına kaydığı ifade ediliyor. Rapor, BDDK ve TCMB’nin makroihtiyati tedbirlerini daha da sıkılaştırdığına işaret ediyor. Perakende ve KOBİ segmentlerinde takipteki alacak girişlerinde görülen artış hızı, BDDK’nın ek yeniden yapılandırma kararları ve 2026’nın ilk çeyreğinde beklenen yeni KGF paketleriyle birlikte yavaşlayabilir.
