Bakım Sigortası ve Ev Hizmetlerinde Yeni Dönem: Uzun Süreli Yaşlı Bakım Sigortası İçin Çalışmalar ve Kolay İşverenlik Uygulaması
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, ILO’nun sosyal koruma çerçevesinin dört temel ayağından biri olan Bakım Sigortası kapsamında Uzun Süreli Yaşlı Bakım Sigortası’nı Türkiye’de hayata geçirmeye yönelik çalışmaları sürdürdüklerini belirtti. Antalya’da HAK-İŞ tarafından düzenlenen Kayıt Dışı İstihdamla Mücadele Ev İşçileri Çalıştayı’na katılan Işıkhan, basın mensuplarına çiçek vererek 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü’nü kutladı.
Çalıştayın açılışında ev hizmetlerinde çalışanların mevcut durumunu değerlendirmek ve karşılaşılan sorunlara çözüm üretmek amacıyla çeşitli çalışmalar yürüttüklerini ifade eden Işıkhan, emeğin ve alın terinin uzun vadede Türkiye’ye hizmet eden hükümetlerin temel değerlerinden biri olduğuna vurgu yaptı.
“Kayıtlı istihdamın teşvik edilmesi sağlandı” ifadesiyle başlayan konuşmasında, teknolojinin hızla değiştiğini ve finansal sistemlerin dalgalanmasının ortaya çıkardığı sosyal dönüşümlere uygun yeni hizmet modellerini hayata geçirdiklerini belirten Işıkhan, nitelikli işgücünün yetiştirilmesi ve özellikle kadınlar ile gençler gibi kırılgan grupların çalışma hayatında güçlendirilmesi için kapsamlı politikalar geliştirdiklerini kaydetti. Ayrıca kadın istihdamını artıracak programların, esnek çalışma modellerine yönelik tedbirlerle desteklenmesi gerektiğini vurguladı.
Bakan, ev hizmetlerini özel hane içinde yürütülen bir iş alanı olarak tanımlayarak, bu kapsamın 4857 sayılı İş Kanunu dışında kaldığını, bunun yerine 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenen hizmet sözleşmesiyle kurulduğunu ifade etti. Bu durumun kıdem, ihbar tazminatı ve yıllık izin gibi İş Kanunu kaynaklı haklardan yararlanmayı engellediğini belirtti. Ev hizmetlerinin 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamı dışında kalmasına rağmen, işverenin çalışan güvenliğini sağlamakla yükümlü olduğuna işaret etti.
Vergi boyutunda bir avantaj olarak Gelir Vergisi Kanunu’nun 23. maddesi gereği ev hizmetlerinde çalışanların ücretlerinin vergiden istisna edildiğini hatırlatan Işıkhan, Kolay İşverenlik uygulamasının ev hizmetlerinde önemli kolaylıklar sunduğunu aktararak, ayda 10 gün ve daha fazla sigortalı çalıştıran gerçek kişilerin e-Devlet üzerinden başvurarak sisteme dahil olabildiğini söyledi. Bu uygulama, bürokratik işlemleri azaltan, dijitalleşen ve vatandaş odaklı bir yaklaşımı temsil ediyor.
“Uzun Süreli Yaşlı Bakım Sigortası için çalışma yapıyoruz” diyen Işıkhan, sosyal hizmetler alanında akademik geçmişinin de etkisiyle evde bakımındaki ihtiyaç ve sorunları yakından izlediğini belirtti. Evde bakım çalışmalarının, sosyal hizmetlerin kilit bir alanı olduğuna değinen Işıkhan, bakım alanında daha çok yetişmiş profesyonele ihtiyaç duyulduğunu ifade etti. Işıkhan ayrıca, evde çocuk bakımı, yaşlı bakımı ve hasta bakımı gibi hizmetlerde sendikaların ve örgütlenmenin önemine vurgu yaptı ve Hak-İş çatısı altındaki Hizmet-İş ile Öz Sağlık-İş’in bu konuda destek verdiğini sözlerine ekledi.
Son olarak, HAK-İŞ Genel Başkanı Mahmut Arslan’ın da gazetecilerin gününü kutladığı toplantıda, örgütlü çalışmanın hak arayışını güçlendirdiğini ve çalışma hayatını cazip kıldığını belirtti.
