Aspartam Araştırması: Yüksek Tüketimin Beyin ve Kalp Üzerindeki Potansiyel Etkileri
Aslında uzun süredir bazı sağlık sorunlarıyla ilişkilendirilen aspartam, yeni çalışmalarla yüksek seviyelerde tüketildiğinde beyin yaşlanmasını hızlandırabileceği ve kalbi sertleştirebileceği yönünde işaretler veriyor. San Sebastián’daki Biyomalzeme Kooperatif Araştırma Merkezi’nde fareler üzerinde yürütülen çalışmada, yüksek aspartam alımının çeşitli organ fonksiyonlarını etkileyebileceği öne sürüldü.
Çalışma, kalp dokusunun kalınlaşması olarak tanımlanan hafif kardiyak hipertrofi riskinde yaklaşık %20’lik bir artışla başladı. Ayrıca beyin fonksiyonlarında hızla görülen bir düşüş ve vücut yağında yaklaşık %20 azalma gibi değişiklikler ortaya çıktı. Araştırmacılar, aspartamın yağ depolarını azalttığını gösterirken, bunun beyin ve kalp üzerinde olumsuz patofizyolojik etkilerle dengelendiğini belirtti.
Güvenlik sınırlarının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan bulgular, mevcut dozların organ işlevlerini bozabileceğini belirtiyor. Yetkililerin tüketim kılavuzlarını gözden geçirmesi gerektiği yönündeki çağrı, araştırmacıların dikkat çektiği ana noktaların başında geliyor. Çalışmada farelere kilogram başına 7 mg aspartam uygulanırken bu doz iki hafta boyunca üç gün üst üste verildi.
Dünya Sağlık Örgütü, Avrupa İlaç Ajansı ve ABD Gıda ve İlaç İdaresi ise insanlar için güvenli sınırları kilogram başına günde 50 mg’dan fazla tüketilmemesi olarak tanımlıyor. Uzun süreli bir izlemde aspartama maruz kalan farelerde her iki ventrikülde de kalp debisinde düşüş görüldü; sol ventrikülde %26, sağ ventrikülde %20 azalma kaydedildi. Ayrıca kalbin sağ ve sol karıncıklarını ayıran septumun kalın kas duvarında da %25 oranında azalma saptandı.
Çalışmada ayrıca nörolojik ve davranışsal değişiklikler de ortaya çıktı; beyin üzerinde patofizyolojik değişiklikler olabileceğine dair işaretler görüldü. Uluslararası Tatlandırıcılar Birliği (ISA), bu sonuçların insanlara doğrudan uygulanamayacağını savundu ve organizmanın metabolizması ile yaşam ömrü, kalp fizyolojisi ve beyin enerji kullanımı arasındaki farkların sonuçları sınırladığını belirtti.
DSÖ’nün güncel görüşü 2023 yılında aspartamı insanlarda muhtemelen kanserojen olarak sınıflandıran Dünya Sağlık Örgütü, riskin çok yüksek tüketim seviyeleri için geçerli olduğunu vurguladı. Mevcut verilere göre, 70 kg ağırlığındaki bir yetişkinin günde yaklaşık 14 kutu diyet içecek tüketmesi durumunda güvenlik sınırlarının aşılabileceği ifade ediliyor.
