Artan Fiyatlar Esnafın Ayağını Denize Kestirdi
Türkiye’nin yelkenli ve tekne endüstrisi, Can-Am Bosphorus Boat Show için yoğun çalışmalarını sürdürüyor. YATED ve ED Fuarcılık iş birliğinde gerçekleştirilecek fuar, 21–28 Şubat tarihinde sektörü bir araya getirecek. Basın toplantısında konuşan YATED Başkanı Murat Bekiroğlu, son dönemde ek vergiler ve maliyet artışlarının küçük ve orta ölçekli teknelere olan talebi düşürdüğünü vurguladı.
Vergi artışlarının etkisi: KDV’nin yüzde 1’den yüzde 20’ye çıkması ve ÖTV’nin devreye girmesi, özellikle 100 bin euro civarında olan teknelerin toplam maliyetini 128–130 bin euroya taşıdı. Harçlar ve bağlama giderleri de maliyetleri yükseltti; finansmana erişim ise bir diğer zorluk olarak öne çıktı. Bekiroğlu, Türk tüketicinin artık daha kısa vadeli ve bütçeye daha uygun seçeneklere yöneldiğini belirtti.
Lüks segmentte pazarın yönelimleri: Küçük teknelerden başlayıp 15–16 metreye kadar uzanan ürünlerde yerli alımlarda düşüş gözlendi. Sene başında 70–90 adet aralığında olan satışlar, şu an 30’lar seviyesine geriledi. Yerli üreticilerin bu segmentte zarar gördüğü ve finansal güçlüklerin bazı işletmeleri zor durumda bıraktığı ifade edildi. Ancak lüks segmentte, küresel talebin devam ettiği, büyüklük tercihlerinin 50 metre yerine 30 metreye doğru kaydığı belirtiliyor; ancak bu yıl hafif bir gevşeme yaşanmasına rağmen küçülme henüz söz konusu değil. İhracat tarafında ise lükste belirgin bir düşüş olmamakla birlikte yüzde 10’u aşan bir azalmanın gözlendiği kaydedildi.
Marina maliyetleri ve Türkiye’nin kıyı konumu: Marinaların ücretlendirmesinin yüksek olduğu eleştirilse de, bazı durumlarda bu bedellerin piyasa talebiyle orantılı olduğu dile getirildi. Yatçılar için Türkiye’nin koyları dünya standartlarına yakın bir konumda bulunuyor. Yurt dışından gelen ziyaretçi ve etkinliklerle ilgili olarak geri dönüşler olumlu; bazı teknik ekipmanlar ve hizmetler sayesinde, plaj ve liman alanlarına olan talep artıyor. Koylarda atık su toplama teknelerinin kullanımıyla çevreye olan duyarlılık da artış gösterdi. Örneğin İstanbul’daki marinalarda yer ve kapasite sorunları, ayrıca uluslararası seyahat maliyetleri ve vizeler gibi unsurlar da değerlendiriliyor.
Fuar beklentileri ve katılımcı profili: Can-Am Bosphorus Boat Show’un İstanbul Fuar Merkezi’nde düzenlenecek olan organizasyonunda, 500’ün üzerinde markanın ve 500’den fazla teknenin yer alması, 200’ün üzerinde katılımcıyı bir araya getirmesi öngörülüyor. Etkinlikte 50 binden fazla ziyaretçinin hedeflendiği belirtiliyor. Bu fuarla sektörün küresel rekabet gücünün artırılması hedefleniyor.
İhracat ve pazar dinamikleri: Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre gemi, yat ve hizmetleri sektörünün 2025’te yaklaşık 2,243 milyar dolar ile tarihinin en yüksek ihracat seviyesini yakalaması bekleniyordu. 2026’da da hızlı bir başlangıç yapan sektör, ocak ayında ihracatı yüzde 102 artışla 166,9 milyon dolar olarak kaydetti. Refit ve bakım-onarım gelirlerinin desteğiyle büyümeye devam eden sektör, 2026 için bazı zorluklar öngörüyor. ABD ve Kuzey Avrupa’daki rekabetin artması, işçilik maliyetlerindeki farklılıklar ve piyasa dinamikleri, yıl içinde genel olarak hafif bir düşüş öngörüldüğünü gösteriyor. Polonya ve Norveç gibi rakiplerin etkisiyle Avrupa pazarında rekabet yoğunlaşıyor; fakat belirli pazarlarda kayıp öngörülmüyor.
