Akaryakıt Fiyatlarındaki Artışta Yük Devlete Binecek: Eşel Mobil Sisteminin Devreye Girmesi
Ülkede İran’a yönelik saldırılar ve Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş ambargosunun petrol fiyatları üzerinde baskıyı artırdığı bir dönemde, akaryakıt maliyetleriyle ilgili yeni bir dengeleme mekanizması yürürlüğe girdi. Eşel mobil sisteminin hayata geçmesiyle birlikte, uluslararası enerji piyasalarındaki değişiklikler ÖTV tutarlarında yapılacak düzenlemelerle karşılanıyor ve pompa fiyatlarına yansımasının önüne geçilmeye çalışılıyor.
Resmi Gazete’de yayımlanan karar, akaryakıt fiyatlarındaki artışların döviz kurları ve dünya petrol fiyatlarındaki değişimlere bağlı olarak ÖTV üzerinden dengelenmesini öngörüyor. Bir artış beklendiğinde, artışın %75’i kadar ÖTV indiriliyor; böylece tüketiciye yansıyan nihai pompa fiyatı kurumlar tarafından sabit tutulmaya çalışılır.
EŞEL MOBİL NEDİR? Bu sistem, fiyat artışlarının enflasyonist etkilerini azaltmayı amaçlar. Uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurundaki yükselişler, ÖTV’den karşılanır; akaryakıt pompaya dönüşümlü olarak yansıtılmaması sağlanır. Örneğin motorin fiyatı vergiler hariç 20 kuruş artarsa, aynı oranda ÖTV düşülerek pompa fiyatında değişiklik olmaz. İlerleyen süreçte ise fiyat düşmesi beklenirse ÖTV yeniden artırılarak, tüketiciye yansıyan maliyet dengelenir. Böylece Hazine ve Maliye Bakanlığı, vatandaşları ve enflasyonla mücadeleyi destekleyen bir mekanizma kurmuş olur.
2021’DE SONA ERDİ Türkiye’de eşel mobil uygulaması 2021’in son çeyreğinde, döviz kurundaki artışın etkileriyle birlikte yürürlükten kaldırılmıştır. Bu tarih sonrası, akaryakıt ürünlerinde ÖTV ve diğer mali yükler farklı dinamiklerle yönetilmeye devam etti.
