ABD Ambargosu Sonrası Büyük Kriz: Yakıt Bitti, Elektrik Kesildi
ABD’nin Venezuela’daki siyasi değişim sonrası Karakas’ın Küba’ya yönelik petrol sevkiyatını durdurması ve tedarikçilere yaptırım tehditleri, ada ülkesi üzerinde ağır bir enerji yükü oluşturdu. Uzun süredir elektrik kesintileri ve temel ihtiyaçlarda yaşanan sıkıntılar, bugünlerde daha da derinleşti.
YAKIT ARAYIŞI ZAMAN ALIYOR Havana’da çalışan ve iki çocuk babası olan 27 yaşındaki Yixander Diaz, yakıt bulamadığı için taksicilikten vazgeçip yeniden inşaat işçiliğine yönelmek zorunda kaldı. Diaz, motosikletini ve arabasını park ederek bisikletle işe gidip geldiğini anlatıyor: “Zor günler.”
DÖRT GÜN ÇALIŞMA MODELİ Hükümet, kamu çalışanlarının ücretlerini önceki gibi korumayı sürdürse de ulaşım sorunları nedeniyle haftalık çalışma gün sayısı dört güne düşürüldü. Acil önlemler kapsamında dizel satışı tamamen kısıtlandı; benzin için de ağır sınırlamalar getirildi. Mobil uygulama üzerinden araç sahiplerine en fazla 20 litre benzin veriliyor; bu kota, uzun süre tedarik edilebiliyor.
KÜÇÜK İŞLETMELER ZORLANIYOR Yakıt krizi özellikle özel sektör ve küçük ölçekli işletmeleri vuruyor. Bir restoranın otopark görevlisi Alexander Callejas, araçsız kalmanın müşteri akışını ciddi biçimde düşürdüğünü belirterek: “İşim tehlikede, ailemi nasıl geçindireceğim bilmiyorum.” ifadelerini kullanıyor. Ülkedeki KOBİ’lerin yaklaşık %96’sı yakıt sıkıntısından ağır ya da felaket düzeyinde etkilendi.
ELEKTRİK AKIŞLARI ZOR BALO Günlük olarak yaklaşık 40 bin varil yerel ham petrol üretimi, santralleri çalıştırmaya yetecek düzeyde olsa da dizel yokluğu üretimi ve bakım uygulamalarını sekteye uğratıyor. Resmi kayıtlara göre geçen yıl ihtiyaç duyulan elektrik enerji üretimi yalnızca yarı yarıya karşılanabildi. Havana’da yaşayan Eduardo, her gün süregelen elektrik kesintileri nedeniyle günlük yaşamın nasıl sürdüğünü anlatıyor: “Elektrik olduğunda yemek pişirebiliyorum, yoksa beklemek zorunda kalıyorum.”
GIDA VE YAKIT KESİNTİSİ Küba’nın gıda ihtiyacının yaklaşık %80’i ithal ediliyor ve yakıt krizi bu tedariki de olumsuz etkiliyor. Başkentin merkezinde bir dükkanda çalışan 20 yaşındaki Yordan Gonzalez, sabah işe erken başladıklarını fakat öğlene doğru ürünlerin tükenmesine şahitlik ettiklerini ifade ediyor: “Öğleden sonra ne ürün kalıyor ne de yeni mal getirecek yakıt.”
Başkent Mariel Ticari Limanı’nda konteynerler birikmeye başladı; ülkeye mal dağıtımı için yeterli yakıt bulunamıyor. Yakıt ablukası sayesinde enerji krizi derinleşirken, Küba’da ulaşım, üretim, ticaret ve temel yaşam koşulları da zarar görüyor. Ada ülkesi, ağır ekonomik baskılar altında hayatta kalma çabalarını sürdürüyor.
