AB–Asya Ticaretinde Kilit Ülke Türkiye Olacak: Pazar Stratejileri ve Bölgesel Rol
Avrupa Birliği’nin Orta Asya’ya yönelen ticari politikalarıyla birlikte Türkiye, lojistik kapasitesi ve konumuyla kilit bir aktör olarak öne çıkıyor. Hizmet İhracatçıları Birliği (HIB) Yük Taşımacılığı ve Lojistik Hizmetleri Komitesi Başkanı Murat Baykara, Türk taşımacılarının güçlü ve modern bir ortaklıkta temel taşlar olduğunu vurguladı. HIB’nin 2025 yılı değerlendirmeleri ile 2026 sonrası hedeflerin paylaşıldığı basın toplantısında, Avrupa–Asya ticaretinin önümüzdeki beş yıl içinde üç katına çıkmasının öngörüldüğünü söyledi. Orta Koridoru’nun bu ticarette en verimli güzergâhlardan biri olduğuna işaret eden Baykara, Kalkınma Yolu, Via Carpatia ve Kuşak-Yol projelerinin kesiştiği bu noktada Türkiye’nin küresel transit taşımacılığındaki rolünün daha da güçleneceğini ifade etti.
Lojistik ihracatı 42,2 milyar dolara ulaştı Baykara, AB’nin Orta Asya’yı stratejik bir öncelik olarak gördüğünü ve yatırımlarını bu bölgeye yönlendirdiğini belirtti. Ancak Orta Koridoru’nun sürdürülebilirliği, Türkiye ile lojistik ilişkilere bağlı olarak güçlenecektir. Lojistik sektörü sadece hizmet ihracatı açısından değil, Türkiye’nin mal ticaretinin sürdürülebilirliği açısından da kritik bir önem taşıyor. 2024 yılında Türkiye’nin lojistik ve taşımacılık ihracatının 40 milyar doların üzerinde olduğu, bu rakamın yaklaşık yarısının yük taşımacılığından geldiği belirtildi. 2025 Kasım itibarıyla yıllık lojistik ve taşımacılık ihracatı 42 milyar 250 milyon dolara yükselirken bunun 19 milyar 570 milyon dolarlık kısmı yük taşımacılığı olarak kaydedildi.
10 yılda yüzde 55 artış Uluslararası karayolu taşımacılığında AB ve sınır ülkeleriyle ticarette belirleyici rol sürüyor. Son on yılda karayolu üzerinden yapılan ihracat yaklaşık %55 artış gösterdi. 2014 yılında 55,3 milyar dolar olan karayolu ihracatı 2024 yılında 85,8 milyar dolara çıktı. Deniz taşımacılığında ise TEU bazında konteyner taşımacılığı %62, elleçlenen yük miktarı ton bazında %38 artış kaydetti. Limanların demiryolu bağlantılarının güçlendirilmesi ve depolama kapasitesinin artırılması ise kritik önemde.
Sektörün yol haritası, Orta vadede yük taşımacılığı ve lojistik gelirlerini 40 milyar doların üzerine çıkarmayı amaçlıyor. 2030 için ise Asya–Avrupa taşımalarında Türkiye’nin transit gelir payını %30’a yükseltmeyi hedefliyoruz. Ayrıca Orta Koridoru’nu daha cazip bir güzergâh haline getirmek, e-ticaret taşımacılığında bölgesel merkez olmak ve lojistik maliyetlerini düşürmek hedefler arasında yer alıyor. Dünya Bankası Küresel Lojistik Performans Endeksi’nde ilk 25 ülke arasına girmek de öncelikler arasında.
“Kota ve vize engelleri maliyetleri artırıyor” Murat Baykara, AB–Türkiye ticaretinde karayolu transit kotaları ve sürücü vizeleri gibi tarife dışı kısıtlamaların verimliliği olumsuz etkilediğini belirtti. Bu engellerin yalnız Türk taşımacılarının değil, AB’li şirketlerin de operasyonlarını zorlaştırdığını vurguladı. Kritik AB koridorlarında kota kısıtlamalarının kaldırılması ve vizelerin kolaylaştırılması halinde Türkiye’nin AB ihracat kapasitesinde %12’ye varan artış sağlanabileceğini ifade etti.
