Davayı Kazanmak mı, Hakka Zamanında Kavuşmak mı?

Hukuki uyuşmazlıklar söz konusu olduğunda ilk refleks çoğu zaman nettir: “Haklıyım ve davamı sonuna kadar götürürüm.” Bu yaklaşım duygusal olarak anlaşılır olmakla birlikte, uygulamada her zaman en rasyonel sonucu doğurmayabiliyor.

Bugün dava süreçlerinin ne kadar uzun sürdüğü herkesin malumu. Bir alacak davasının, bir işçilik uyuşmazlığının ya da bir tüketici ihtilafının sonuçlanması çoğu zaman üç–dört yılı bulabiliyor. Bu sürenin sonunda alınan “haklılık” kararı ise, çoğu zaman tarafların beklentisini tam olarak karşılamıyor. Çünkü aradan geçen yıllar, ekonomik şartları, paranın değerini ve tarafların önceliklerini değiştiriyor.

Bu nedenle son yıllarda tarafların dava yerine anlaşma ve arabuluculuk süreçlerine daha yatkın hale geldiğini görüyoruz. Bu durum bir geri adım ya da hak arayışından vazgeçmek olarak değil; aksine süreci daha akılcı yönetme çabası olarak değerlendirilmelidir. Bazen tüketici, bazen çalışan, bazen de şirket açısından bakıldığında; yıllar sonra alınan bir karar, zamanında elde edilebilecek bir çözümün yerini tutmuyor.

Anlaşma, her zaman kayıp anlamına gelmez. Doğru maliyet dengesi kurulduğunda, tarafların bugün ulaşacağı bir çözüm, gelecekteki belirsiz bir kazançtan çok daha kıymetli olabilir. Üstelik bu yaklaşım, yalnızca maddi değil; zaman, enerji ve psikolojik yük açısından da önemli bir kazanım sağlar.

Bu noktada bakış açısını değiştirmek gerekiyor. Mesele yalnızca “haklı olmak” değil; hakka doğru zamanda ve sürdürülebilir şekilde kavuşabilmektir. Bu da çoğu zaman sert pozisyonlar yerine, orta yolu aramayı gerektirir. Uyuşmazlıkları kazanan–kaybeden eksenine sıkıştırmak yerine, makul ve uygulanabilir çözümler üretmek hem taraflar hem de sistem açısından daha sağlıklı sonuçlar doğurur.

Sonuç olarak, her dava kazanılmak için açılmak zorunda değildir. Bazı uyuşmazlıklar, doğru zamanda doğru masada çözülmeyi bekler. Hukukun sunduğu en önemli imkânlardan biri de tam olarak budur.