Yeni Düzenlemenin Emeklilik ve Asgari Ücret Desteğine Yansımaları: Maliyetler, Elde Edilen Tasarruflar ve Kapsam
Yeni plan çerçevesinde emekli aylığı maliyetinin 110,2 milyar lira, işveren desteği maliyetinin ise 76,37 milyar lira olarak öngörüldüğü duyuruldu. Etki analizine göre, en düşük emekli aylığı uygulaması ilk kez 2019 Ocak ayında hayata geçti. Zaman içinde ekonomik gelişmeler ışığında alt sınır aylığı güncel ekonomik koşullara uygun olarak artırıldı. İlk olarak 2019 Ocak’ta 1000 lira olarak belirlenen alt sınır aylığı, arkasından 2020 Nisan’da 1500 liraya, 2022 Ocak’ta 2 bin 500 liraya, 2022 Temmuz’da 3 bin 500 liraya, 2023 Ocak’ta 5 bin 500 liraya, 2023 Nisan’da 7 bin 500 liraya, 2024 Ocak’ta 10 bin liraya, 2024 Temmuz’da 12 bin 500 liraya, 2025 Ocak’ta 14 bin 469 liraya ve 2025 Temmuz’da 16 bin 881 liraya yükseldi. Yeni teklife göre, yaşlılık, malullük ve ölüm aylıkları ile hak sahiplerine dosya bazında sağlanacak en düşük ödeme tutarı 16 bin 881 liradan başlayarak 2026 Ocak itibarıyla 20 bin liraya çıkarılacak.
Şu anda en düşük emekli aylığından yararlanacak toplam kişi sayısı yaklaşık 4 milyon 11 bin 700 iken, düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle bu rakamın yaklaşık 4 milyon 917 bin kişiye ulaşması öngörülüyor. Mali etkiler ise 2026 yılının ilk altı ayında 66,3 milyar lira, ikinci altıda ise alt sınır aylığının sabit kalması ve emekli aylıklarının OVP’de öngörülen artışlar doğrultusunda ilerlemesiyle toplam 43,9 milyar lira olarak hesaplandı; böylece toplam mali etki 110,2 milyar lira olarak belirleniyor. BUGÜNE KADAR 187 MİLYAR 68 MİLYON LİRA ASGARİ ÜCRET DESTEĞİ SAĞLANDI
İşverenlere sağlanan 1000 liralık asgari ücret desteğinin 1270 liraya çıkarılmasına yönelik etki analizi de içeren hesaplamaya göre, 2016’da başlayıp günümüze dek süren uygulama 2025 yılının ilk 10 ayında aylık ortalama 1 milyon 456 bin 360 iş yerine ulaşan ve yaklaşık 52 milyar lira destek sağlayan bir büyüklük oluşturdu. 2016’dan bugüne kadar toplam destek miktarı 187 milyar 68 milyon lirayı buldu. 2026 yılında asgari ücret desteğinin günlük sigortalı başına 42,33 lira üzerinden aylık 1270 lira olarak uygulanması öngörülüyor. Bu düzenlemenin amacı, “İşverenlerin iş gücü maliyetlerini düşürerek istihdamı korumak ve kayıtlı istihdamı desteklemek” şeklinde ifade edildi. Maliyet ise aylık 6,36 milyar lira, yıllık olarak da 76,37 milyar lira olarak hesaplandı.
