KDK Analizi: Emeklilik Maaşı Farklarının Nedenleri ve Sistem Üzerindeki Etkileri
Kamu Denetçilik Kurumu (KDK), emeklilik maaşlarına ilişkin son dönem verileriyle ilgili kapsamlı bir rapor yayımladı. Incelemeye göre, aynı prim gün sayısı ve kazançla emeklilik dilekçesi veren sigortalılar arasında hesaplanan aylık tutarlar yıllara göre değişen güncelleştirme katsayısı, enflasyon ve büyüme oranlarıyla farklılaşıyor.
Rapor, bu farkların bazı durumlarda aylık farklarının %30’a kadar çıkmasına yol açtığını ortaya koyuyor. 2024 ve 2025 yıllarında oluşan bu uçurumun, özellikle yüksek enflasyonun ardından düşen enflasyonlu yıllarda yeni emeklilerin aleyhine bir tablo yarattığına dikkat çekiliyor. 2026’da bağlanacak aylıkların 2025’e göre daha düşük kalabileceği görüşüne de yer veriliyor.
Düzenleme çağrısı Başlıklar altında sunulan bulgular, bireysel mağduriyetlerin yanı sıra adalet algısını da zedeliyor. Mevzuatta yapılacak düzenlemelerin emeklilik aylıkları arasındaki farkları kalıcı hale getirmemesi için gerekli olduğu kaydediliyor. Rapor, emeklilik sisteminin daha adil, istikrarlı ve öngörülebilir bir yapıya kavuşturulmasının sigortalıların hak kayıplarını önleyeceğini ve sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğini güçlendireceğini vurguluyor.
Emeklilik zamanlaması çalışma süresinin önüne geçti Mevcut tablo, sigortalıların tercihlerini de etkiliyor. Rapor, başvuruların çalışma süresine göre değil, katsayı avantajına göre şekillendiğini belirtiyor; bu durum SGK üzerindeki iş yükünü artırıyor. Sistem karmaşasının erken emeklilik eğilimini tetikleyerek prim gelirlerini düşürebileceği ve emeklilik sonrası çalışmanın kayıt dışı istihdama yönlendirme riskini artırabileceği konusunda uyarılar da içeriyor.
