Kozan Kadınlarının İmece Usulü Turunç Reçeli ve Ekşisiyle Ekonomiye Dönüşüm
Dalından koparıldığında parlak turuncu renkleriyle dalında değer gören turunç, Kozan’ın Acarmantaş Mahallesi’nde girişimci kadınların elinde ekonomiye kazandırılıyor. Reçel olarak sofralarda yer alırken iç kısmı ekşi sos olarak da kullanılıyor; kabuklar ise başka bir lezzet yolunda değerlendiriliyor. Turunç hasadıyla başlayan süreç, kadınların çamaşır kazanında rendeleme yoluyla temizlenen kabukların haşlanması ve acısının giderilmesi adına 4 gün boyunca suda bekletilmesiyle sürüyor. Ardından odun ateşinde uzun süre kaynatılan kabuklar, bölgenin tatlarını zenginleştiren reçele dönüşüyor ve ekşi sosla sofralarda farklı bir seçenek olarak yer alıyor.
İmece usulü üretim ile turuncunun değeri, tarladan kazağa geçerken belirginleşiyor. Gülsüm Pazarcı, “Tarlada kilosu 5 TL olan turunç, kazanda 200-300 TL arasında alıcı buluyor. Kabuğundan reçel, posasından ekşi yapıyoruz. Ekşinin fiyatı da 300 TL. Çok fazla emeği var” diye anlatıyor. Özlem Dinler ise Çukurova’nın girişimci kadınları olarak lokal ürünler üretildiğini, turunç için imece desteğiyle birlikte reçel ve ekşi üretiminin sürdüğünü belirtiyor. Reçel bölgede 200-300 TL aralığında satılırken, posasından elde edilen ekşi tansiyon ve şeker hastalarına iyi geldiği için yoğun talep görüyor. “Bu mesai 5 gün sürüyor” diyen Dinler, rendeleme ve haşlama süreçlerini çamaşır kazanında pratik bir yöntemle yürütüyor; 2 gün bekletilen ipe dizilmiş kabuklar ardından 3 saat kara kazanda odun ateşinde pişirilip kavanozlara alınarak vakumlanıyor. Yılda yaklaşık 5 ton üretim yapan ekip, Türkiye’nin farklı noktalarından gelen taleplerle sosyal medya üzerinden de iletişimi sürdürüyor.
Gülizar Dinler, turuncun dalında para etmediğini fakat rende işinin zorluklarını hatırlatıyor ve makine icadıyla sürece katkı sağladıklarını vurguluyor. Televizyon başında vakit geçirmek yerine ülke ekonomisine ve ev ekonomisine katkı sunmanın mutluluğunu yaşadıklarını ifade ediyorlar; emek çok, mutlu kadınlar ve mutlu Kozan anlamına geliyor.
