AYM Kararında Aile Hakkına Saygının Zedelenmesi ve Yok Hükmünde Evlilik Kararı
Anayasa Mahkemesi, evliliklerin yok sayılması nedeniyle yaşanan hak ihlalini tespit etti. Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre, E.D. ile 1989 yılında Türkiye’de evlenen ve Almanya’da yaşayan H.D, 2013’te Almanya’da boşanma ve mal rejiminin tasfiyesi talebinde bulundu. Dava süreci sürerken E.D de Türkiye’de evliliğin yok sayılmasını talep eden bir dava açtı.
DÜRÜSTLÜK KURALLARINA HAREKET EDİP EDİLMEDİĞİ konusunda ihtilaf oluşturan taraflar, dava kapsamında E.D’nin Almanya’da evli ve çocuklu olmasının getirdiği vergi ve sigorta avantajlarından yararlandığını, boşanma davası görüşülürken mal paylaşımı aşamasına gelindiğinde başvuru yaptığını savundu. Bu çerçevede evlilik yok hükmünde karar verilmesi talebi gündeme geldi.
EVLİLİĞİN YOK HÜKMÜNDE OLDUĞU KARARI ise mahkeme tarafından, evlilik belgesindeki imzanın E.D’ye ait olmadığını tespit ettiği için verildi. Böylelikle evlilik, resmen yok hükmünde sayıldı ve dava sonucunda karar kesinleşti.
DOSYA AYM’YE TAŞINDI Sonucun kesinleşmesinin ardından H.D, hak ihlali iddiasıyla Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulundu. Başvuruyu inceleyen Yüksek Mahkeme, Anayasa’nın 20. maddesinde güvence altına alınan aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiğine hükmetti ve ihlalin sonuçlarının giderilmesi için karar örneğinin ilgili mahkemeye iletilmesini kararlaştırdı.
KARARIN GEREKÇESİ, AYM’nin kararında aile hayatına saygı hakkının temel bir güvence olduğu yönünde vurgu yaptı. Resmi makamların müdahale edememesi gerektiği, bireyin kendi düzenini kurma ve yaşama özgürlüğünün korunması gerektiği ifade edildi. Kararda ayrıca devletin bu haklara karşı pozitif yükümlülükler bulunduğu hatırlatıldı.
İncelenen olayda mahkeme, evlilik kütüğündeki imzanın taraflardan birine ait olmadığı tespitinde bulunmuş olsa da nikah töreninde hazır bulunan tanıklar, düğün davetiyeleri ve fotoğraflarına ilişkin değerlendirme yapmadı. Taraflar evlendikten sonra Almanya’ya giderek üç çocuklarının dünyaya gelmesi ve evlilik nedeniyle elde ettikleri vergi avantajları gibi hususlarda da yerel mahkemenin düşünülmediğini belirten karar, “özen yükümlülüğünün” yerine getirilmediğini işaret etti. Sonuç olarak, AYM, aile hayatına saygı hakkının korunması için gerekli tedbirlerin alınmadığını belirtti ve Anayasa’da güvence altına alınan hakların ihlal edildiğine karar verdi.
