AYM Kararı: Avukatın Bankacılık İşlemlerinden Elde Ettiği Vekalet Ücretleri ve Bağlantılı Dava Kutuplarının İncelenmesi
AYM kararı, bankacılık sistemi üzerindeki bir açığı kullanarak karşı vekâlet ücreti elde etmek amacıyla akrabaları adına 1.600’den fazla dava açan ve bu sürece bireysel başvuruyu da dahil eden bir avukatın davranışlarını mercek altına almıştır. Söz konusu süreçte avukat, 50 kuruş ile 4 lira arasında değişen BSMV iadesi talepleri için çok sayıda dava açmış ve bazıları lehine sonuçlanmıştır.
Resmi Gazete’de yayımlanan karar uyarınca avukat, banka hesapları üzerinden yapılan altın alımları için BSMV’nin iptali yönündeki Danıştay kararlarının ardından Gelir İdaresi Başkanlığı’nın bu konuyu Bankalar Birliği’ne bildirmesine rağmen bankaların BSMV kesintisini bir süre daha sürdürdüğünü bilerek hareket etmiştir. Gizlilik talebinde bulunan avukat, yakınlarının hesapları üzerinden çok düşük tutarlarda işlemler yapmış, günbegün altın alımlarıyla 1.000’den fazla dava açmıştır. Bu süreçte oğlunun, eşinin, annesinin ve babasının adına da işlemleri yürütmüş, birçok mağdur yaratmıştır.
Avukatın açtığı davalardan bazıları vekalet ücretine hükmetmişken, bazılarında bu ücreti reddetmiştir. Kazandığı bazı davalarda 5.500 TL ile 10.500 TL arasında değişen vekalet ücretleri almıştır. Tahmini olarak yaklaşık 1.300 dava üzerinden vekalet ücreti kazandığı değerlendirilmektedir.
Bu bağlamda avukatın Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) bireysel başvuru yapması dikkat çekmiştir. 1.600 dava arasından 379’u için AYM’ye başvuru kaydedilmiştir. Başvuru gerekçesi ise, yalnızca bankacılık işlemlerine ilişkin 50 kuruş ile 4 lira arasındaki tutarların iadesine ilişkindir. Böylece, binlerce liralık vekalet ücreti elde etmesine karşın, kaybedilen davalara ilişkin küçük işlem kesintilerini bile geri istemeyi sürdürmüştür.
2 yaşındaki oğlu adına dava açan bir başka yön: Kararda, başvurucuların vekili olan kişinin, bazı akrabalarının velayetiyle ilgili olarak da işlemler yürüttüğü belirtilmiştir. Başvurucuların vekili; başvurucu D.D.E.’nin eşi, başvurucu D.E.E. ile M.A.E.’nin babası, A.E. ve A.E.’nin oğlu; M.E.E.’nin kardeşi, başvurucu F.D.’nin damadı; A.V.D. ve S.Y.D.’nin ise eniştesi konumundadır. Başvuru tarihi itibarıyla iki yakını çocuk olduğundan başvurucunun vekilliği, aynı zamanda bu çocukların velisi konumundadır.
AYM’nin kararı, avukatın kazandığı davalardaki masrafları talep etmediğini, kaybettiği davalarda ise masrafları talep ettiğini ortaya koymuştur. Mahkemenin değerlendirmesinde, vergi mahkemelerinde görülen davalar için öngörülen 5.500 TL veya 10.500 TL gibi maktu vekâlet ücretlerine hükmedildiği ve bu kararların bireysel başvuru kapsamına alınmadığı belirtilmiştir.
Altın alımlarıyla ilgili günlük hareketler, avukatın ağır yük taşıyan bir dava stratejisini nasıl benimsemiş olduğuna dair önemli bulguları ortaya koymuştur. AYM kararında, avukatın yakınları adına her gün yaklaşık 2.300 TL değerinde altın aldığı ve bu işlemler üzerinden suni davalar ürettiği ifade edilmiştir. Bu durum, başvurulan davaların çoğunda hak talebinin kötüye kullanıldığı sonucuna varılmasına yol açmıştır. Ayrıca bu uygulama, mahkemelerin iş yükünü artırmış ve yargılama sürelerinde uzamalara neden olmuştur.
Sonuç olarak AYM, başvurunun kalan 366 davaya ilişkin kısmını başvuru hakkının kötüye kullanılması nedeniyle reddetmiş ve 2.000 TL disiplin para cezası olmak üzere ayrı ayrı cezalar uygulanmasına karar vermiştir. Karar, avukatın kimliğinin gizli tutulması talebine de uygun olarak hazırlanmıştır.
