İran Yönetimi Parçalı mı? Ülkede Söz Sahibi Devrim Muhafızları mı?
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran konusunda ilerleme kaydedilememesinin nedeni olarak yönetimin birliğinin zayıf olması görüşüne karşı, bazı analizler İran’da liderliğin daha uyumlu bir yapıya sahip olduğunu vurguluyor. Georgetown Üniversitesi profesörü Mehrat Kamrava, “İran yönetiminin parçalanmış olduğunu söylemek, gerçeği yanlış yorumlamak olur; liderlik, savaşın yürütülmesi ve müzakerelerde kararlı bir şekilde ortaya çıkan uyumu gösteriyor.” ifadesini dile getiriyor.
Analiz, ülkenin halihazırdaki karar alma süreçlerinde Ayetullah Ali Hamaney ve üst düzey siyasi-askeri figürlerin sağlıklı bir şekilde hareket etmekte olduğuna dair işaretler içeriyor. Yetkililer, geleceğe yönelik kararları aşırı radikal grupların sertleşen bakış açılarıyla dengeye oturtarak ilerleme çabası içinde olduklarını belirtiyorlar. Uzmanlar, siyasi farklılıklara rağmen kamuoyuna birlik ve beraberlik hissini vermenin kararlı bir hedef olduğuna dikkat çekiyorlar.
FARKLI GRUPLAR, SAVAŞ ÖNCESİNE GÖRE DAHA BİRLİKTE HAREKET EDİYORWashington merkezli düşünce kuruluşu Quincy Institute’ün Başkan Yardımcısı Trita Parsi, İran’da söz sahibi grupların savaş öncesine kıyasla daha uyumlu bir tablo sergilediğini savunuyor. Nüfuzlu liderliğin küçüldüğü bu dönemde, önceki yönetim dönemine kıyasla daha sınırlı karar mekanizmalarının var olduğu belirtiliyor. Parsi, “Farklılıklar elbette var; fakat anlaşmazlığa yol açan unsur, Trump’tan gelen mesajların tutarsızlığı değil, İran’ın parçalı liderliği.” diye ekliyor.
Ayrıca Amerikan yönetiminin bazı yetkilileri, Trump’ın İran konusundaki çok konuşmasının müzakere sürecine zarar verdiğini kabul ediyorlar. HAMANEY’İN YARALANMASI, KARAR ALMADA EĞİLİMİ DEĞİŞTİRİYORCNN International’a göre Mücteba Hamaney’in yaralandığı ve saklanmasının karar alma süreçlerine avantaj sağladığı değerlendirilirken, İran uzmanları Ayetullah Hamaney dönemindeki karar mekanizmalarının artık farklı işlediğini ifade ediyorlar. Uzmanlar, üst düzey kurumların stratejik konularda notlarla görüş bildirdiğini ve son kararı vermekte daha çok etkili olan aktörlerin bulunduğunu söylüyorlar. Hamaney’in oğlu Mücteba’nın ardından bağımlı bir iletişim kurulmasının güçleştiği kaydediliyor; bu durum karar alma süreçlerinde hareket alanını artırıyor.
DENİZİN AÇILMASI VE RADİKALLER Telegraph’e göre ABD’nin uyguladığı deniz ablukası, İran’da radikal görüşlere sahip unsurların direncini kırabilir. İran’ın yıllık ticaretinin yaklaşık 110 milyar dolar olduğu ve bunun yüzde 90’ının Hürmüz Boğazı üzerinden yapıldığı belirtiliyor. Süregelen ablukayla bu gelirlerin sınırlanması, yönetimin birkaç hafta içinde bile olsa baskı altında kalabileceği öngörüsünde bulunuluyor.
