UEA Başkanı Birol: Dünya Enerji Haritası Yeniden Dizayn Edilebilir
Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, mevcut enerji piyasalarında karşılaşılan riskleri ve arz güvenliği konusundaki son gelişmeleri değerlendirirken, savaşın başlamasıyla birlikte piyasalarda istikrarı korumak için hızlı adımlar attıklarını belirtti. Savaşın ilk dönemlerinde piyasaları spekülasyonlardan uzak tutmak amacıyla üç hafta boyunca açıklama yapılmadığını, ancak durumun vehametinin netleşmesiyle kamuoyunun bilgilendirilmesinin zaruri olduğunu kaydetti. “Normalleşme en az 2 yıl sürecek” ifadesiyle bölgedeki jeopolitik risklerin uzun vadeli etkilerine değinen Birol, Hürmüz Boğazı üzerinden elde edilecek güvenlik veya engellerin kalkmasının da pratik olarak zaman alacağını vurguladı. Yarın boğaz tekrar açılsa dahi eski düzene dönmenin ancak kapsamlı rehabilitasyon ve önemli yatırımlarla mümkün olabileceğini söyleyen Birol, bu sürecin en az iki yıl süreceğini ve enerji ithalatçısı ülkeler için zorlu bir dönemin başlayacağını belirtti. “Avrupa için jet yakıtında uyarı” başlığıyla ifade edilen Riskler bölümünde, kıtanın enerji tedarik zincirinde yaşanan kırılmalar ve özellikle jet yakıtı konusunda artan zorluklar öne çıktı. Bölgede jet yakıtı ihtiyacının geçmişte Nijerya ve Orta Doğu’dan karşılandığını hatırlatan Birol, arzın artması için Nijerya Petrol Bakanı ile görüşmelerin devam edeceğini ve mevcut durumda bazı bölgelerde 6-7 hafta içinde ciddi yakıt sıkıntılarının görülebileceğini söyledi. “Türkiye, Avrupa ve Asya’ya göre daha az etkilenebilir” değerlendirmesiyle Türkiye’nin enerji arz güvenliğinin diğer bölgelere kıyasla daha dayanıklı olduğuna işaret eden Birol, Basra-Ceyhan boru hattı gibi alternatif güzergahların güvenlik ve arz açısından kritik öneme sahip olduğunu ifade etti.
Küresel petrol fiyatlarındaki dalgalanmaların Türkiye’nin enflasyon ve genel ekonomisi üzerinde baskı kurabileceğini belirten Birol, ancak Türkiye’nin direncinin diğer bölgelere göre daha yüksek olduğunu yineledi. Hürmüz Boğazı’ndaki güven kaybının yalnızca bölgesel değil küresel bir enerji haritasını da yeniden şekillendirebileceğine dikkat çeken Birol, dünya ekonomisinin artık tek bir boğaza bağımlı olmadığını ve gelecekte piyasalardaki yüksek fiyatlar ile oynaklığın uzun süre devam edeceğini kaydetti. Bu süreçte enerji arz güvenliği ve istikrar için atılan adımların hayati öneme sahip olduğu vurgulandı.
