İran’dan ABD ve İsrail’e Hürmüz Muhtırası: Deniz Ablukası Sürerse…
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi, ABD ile yürütülen ateşkes görüşmeleri ve bölgesel güvenliğe ilişkin güncel durumu yazılı bir açıklama ile paylaştı. Açıklamada, savaşın 10. gününden itibaren ABD’nin ateşkes ve müzakere talepleri olduğu, İran’ın 40. gününde ise on maddelik planın müzakere çerçevesi olarak kabul edilmesi üzerine Pakistan aracılığıyla İslamabad’da görüşmelere başlanıldığı kaydedildi. Görüşmelerin yaklaşık 21 saat kesintisiz sürdüğü ancak taraflar arasında yeni ve ağır taleplerin iletildiği ifade edildi. Sonuç olarak, İran heyetinin halkın taleplerini kararlı bir şekilde savunduğu belirtilerek, taraflar arasındaki görüşmelerin somut bir neticeye ulaşmadan son bulduğunu ve ileriki bir tarihe bırakıldığını vurgulandı.
Geri adımları reddeden tavır Açıklamada, Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asim Munir’in Tahran ziyaretiyle birlikte, ABD’nin yeni önerileri ilettiği bildirildi. İran tarafı bu önerileri değerlendirirken henüz yanıt vermemiştir. Halkın desteği ve sahadaki güçlü konumdan aldığı güvenle, müzakere heyeti elde edilen kazanımları korumak için geri adım atmayacağını ve siyasi mücadelede kararlı duruşunu sürdüreceğini açıkladı.
Ateşkesin ön şartları ve Hürmüz Boğazı Açıklamada, geçici ateşkesin hayata geçirilebilmesi için tüm cephelerde, özellikle Lübnan’da ateşin kesilmesi gerektiği dile getirildi. Ancak karşı tarafın bu süreçteki ihlalleri hatırlatılarak, İran’ın ısrarla bu ihlallerin önüne geçmek için çalışacağı ifade edildi. Böylece, Hürmüz Boğazı için geçici bir dönemde yalnızca ticari gemilerin geçişine izin verilmesi ve askeri gemi ile düşman devletlerin sivil gemilerinin geçişine yasak konulması planı üzerinde duruldu. Geçişler İran’ın izin ve kontrol mekanizmalarıyla, belirlenen güzergahlardan yapılacak ve güvenlik, emniyet ile çevre koruma hizmetleri karşılığında ücret uygulanacaktır.
Ateşkes ihlali olarak değerlendirilecek eylemler Açıklamada, düşmanın gemi trafiğini aksatma ve deniz ablukası gibi girişimlerinin ateşkes ihlali olarak kabul edileceği ve Hürmüz Boğazı’nın şartlı ve kısıtlı şekilde açılmasının bu ihlaller sürdürülürse engelleneceği kaydedildi. Bölgesel güvenlik açısından büyük bir tehdit oluşturan ABD üslerinin Hürmüz üzerinden desteklendiği vurgulanırken, savaşın tamamen sona ermesi ve kalıcı barış sağlanana dek İran’ın geçişleri denetlemeye devam edeceği ifade edildi.
