Web Sunumu İçin Yapısal Rehber: Parcours ve Prensipler Üzerine Bir Kılavuz
ABD’nin tam abluka senaryosu, mevcut enerji akışlarını zor durumda bırakabilir ve Orta Doğu’nun ötesindeki ekonomileri de etkileyebilir. Venezuela açıklarında uygulanan benzer bir deniz ablukasının, akışları tamamen durdurabileceği ihtimali mevcut durumda tartışılıyor. Bu durum İran’a baskı uygularken, Asya’nın enerji tedarik zincirlerinde de sarsıntılar yaratabilir.
İran için ne anlama geliyor? Eğer abluka uygulanırsa, petrol ihracatına büyük ölçüde bağımlı olan İran için ağır sonuçlar doğurabilir. Son haftalarda ülke, yükselen petrol fiyatlarından bazı faydalar elde etmişti. Görünürde küresel Brent fiyatlarının altında satılan petrol, yaptırım muafiyetleri sayesinde bu ay başlarında primli bir seviyeye çıktı. Hindistan bu muafiyetten yararlanarak iki gemi alımı gerçekleştirdi. Varil başına Artan satış fiyatı, özellikle savaştan zarar görmüş bir ekonomiyi yeniden inşa etmek için büyük yatırımlar yapma zorunluluğunu İran’a hatırlatıyor. Ancak savaşın başladığı günden bu yana elde edilen yüz milyonlarca dolarlık sürpriz kazanç artık sona erebilir.
ABD için ne ifade ediyor? Eski politikalarını petrol arzını kendi çıkarlarına göre yönlendirme yönünde sık sık gündeme getiren Trump, Orta Doğu kaynaklarını kontrol etmenin enflasyon üzerinde baskı kuracağını ima etmişti. Ancak ABD’nin ham petrolü, Orta Doğu kaynaklarının kusursuz bir ikamesi olarak değerlendirilmiyor. Yükselen yakıt fiyatları, Amerikan tüketicileri için enflasyonu tetiklemeye devam ediyor. İran ise bu süreçte dayanıklılık konusunda daha büyük bir kapasiteye sahip olabileceğini gösteriyor. Hafta sonu İslamabad’da İran heyetine başkanlık eden Muhammed Bakır Kalibaf, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, mevcut benzin fiyatlarının tadını çıkarın diyerek, abluka nedeniyle yakında 4-5 dolar seviyelerini göreceklerini ima etti.
Asya ülkeleri için ne anlama geliyor? Enerji krizi Asya’da en ağır yükü taşıyor ve Hürmüz Boğazı’ndaki ek kısıtlamalar bu bölgenin bozulan durumunu daha da derinleştirebilir. İran petrolüne ilişkin ABD muafiyeti son dönemde geçersizleşmiş görünüyor; bu durum, İran ile ikili anlaşmalar kurmaya çalışan ülkelerin ABD ile açık bir çatışmadan kaçınmasına neden oluyor ve yakıt ile ham petrol temin etme seçeneklerini sınırlıyor. Onyx Capital Group Genel Müdürü Jorge Montepeque, Bloomberg’e verdiği söyleşide, “İran’a odaklandıklarını düşünüyorlar; fakat dünya, bu odaklanmanın bedelini acı bir şekilde ödüyor. Özellikle Asya ve Güney Pasifik bölgesindeki aktörler için,” dedi.
