İrandan Müzakere Öncesi Endişe Veren Açıklama

İkili müzakereler Pakistan’ın başkenti İslamabad’da başlarken, taraflar arasındaki güven sorunu görüşmelerin gidişatını belirlemeye başladı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD’ye yönelik güvensizliğin sürüp gittiğini, müzakerelerin zor bir zeminde ilerleyeceğini açıkladı. ABD’ye güvenimiz yok mesajını yineleyen Arakçi, geçmişte verilen sözlerin yerine getirilmemesinin diplomasiye zarar verdiğini vurguladı ve “Tam bir güvensizlik ortamında müzakerelere giriyoruz” dedi. İran, Washington’ın taahhütlerini yerine getirmeden ilerlemenin mümkün olmadığını ifade etti.

Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf da benzer bir duyuru yaparak ABD ile yürütülen süreçlerin önceki çabalarının başarısızlığa uğradığını hatırlattı. Kendisi, İran’ın iyi niyetine rağmen karşı karşıya kaldığı saldırılar ve güven krizine dikkat çekti. Lübnan’da ateşkes şartı başlığı, müzakerelerin sağlıklı ilerleyebilmesi için öncelikli bir unsur olarak yeniden masaya getirildi. Bu başlık, sürecin kritik maddelerinden biri olarak öne çıkıyor.

Görüşmelerde iki farklı planın masada olduğu belirtiliyor: ABD’nin 15 maddelik teklifi ile İran’ın 10 maddelik vizyonu bir araya getirilmeye çalışılıyor. Washington, uranyum ve Hürmüz Boğazı konularına odaklanırken, İran tarafı yaptırımların kalkması ile bölgesel askeri faaliyetlerin sonlandırılmasını talep ediyor. Hürmüz Boğazı’nın kontrolü ile tüm ekonomik yaptırımların tamamen kaldırılması talebi Tahran’ın önceliklerinden.

Ulusal güvenlik kurumları, görüşmelerin yaklaşık iki hafta sürebileceğini belirtti. ABD tarafını Başkan Yardımcısı JD Vance yönlendirirken, İran’ı Kalibaf ile Arakçi temsil ediyor. Görüşmelerde tarafların yoğun pazarlık yapması bekleniyor ve belirsizlik ile yüksek risk, sürecin kaçınılmaz bir gerilim içinde ilerleyeceğini gösteriyor.

İslamabad görüşmeleri, bölgesel dengeler açısından kritik bir kırılma noktası olarak görülüyor. İran’ın talepleri arasında şu başlıklar öne çıkıyor: ABD’nin güvenlik garantisi, Hürmüz Boğazı’nın İran kontrolünde kalması, uranyum zenginleştirme hakkı, tüm veekil yaptırımların kaldırılması, BM Güvenlik Konseyi kararlarının sonlandırılması, IAEA kararlarının sonlandırılması, savaş tazminatı ödenmesi, bölgedeki Amerikan askerinin geri çekilmesi ve Lübnan dahil tüm cephelerde çatışmaların sonlandırılması.