Şimşek: Programın Üçüncü Aşaması Uzayabilir
Uluslararası Ekonomi Zirvesi UEZ 2026, bu yılın temasını “Büyük dönüşüm: Dayanıklı ve sürdürülebilir bir küresel sisteme geçişin pusulası” olarak belirledi. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, açılış konuşmasında küresel çatışmaların etkilerini ele alarak, ateşkesin sürmesi halinde dahi dünya ve Türkiye için bazı kırılmaların kaçınılmaz olduğunu dile getirdi. Özellikle tedarik zincirlerinde görülen kırılmaların orta vadede daha belirgin sorunlara yol açabileceğini belirtti.
Türkiye’nin dayanıklılığını bu yıl da kanıtlayacağız mesajıyla konuşmasına devam eden Şimşek, programın makroekonomik temellerini güçlendirdiğini, bu sayede karşılaşılan şoklarla başa çıkabildiğini ifade etti. Orta Doğu’da enerji bağımlılığının azalması ve doğalgaz ile petrol konusunda dışa bağımlılığın sınırlı olması, Türkiye’nin enerjide bir avantaja sahip olduğunu gösterdi. Bütçe açıklarının milli gelire oranını düşük tutarak politikada manevra alanı elde ettiklerini vurgulayan Bakan, enflasyon ve büyüme üzerinde alınan önlemlerin bu dönemde güvenli bir geçiş sağlayacağını belirtti.
Savaşın program takvimine etkisi ve uzama ihtimali konusunda ise üçüncü aşamanın uzayabileceğini kabul eden Şimşek, savaşın başlangıcının program üzerinde etkili olduğunu söyledi. Önceleri 1,5–2 yıl olarak öngörülen sürenin 2–2,5 yıla kadar uzayabileceğini, ancak ana hedeflerden sapılmayacağını ifade etti. Petrol fiyatlarındaki yükselişin cari açık üzerindeki etkisine dikkat çeken Şimşek, toplam finansman ihtiyacının geçmişe göre daha düşük kalacağını ve ülkenin yeniden güçlenmesi için gereken politikaları uygulayacağını belirtti.
Enflasyon, döviz ve rezervler konusundaki genel görünüm bölümünde, savaşın etkileriyle birlikte kurlarda belirgin bir dalgalanma yaşansa da bunun yönetilebilir olduğunu söyleyen Şimşek, faizlerde ani artışlar yerine programın rayında kalmasını hedeflediklerini kaydetti. Şokun etkileriyle bile bütçe ve para politikalarında uyumlu adımlar atılarak hayat pahalılığı ile mücadele edileceğini vurguladı. Yılbaşı itibarıyla petrol fiyatlarının yaklaşık 81 dolar olarak öngörüldüğünü hatırlatan Şimşek, cari açığın sürdürülebilir bir yol üzerinde tutulması için çalıştıklarını ifade etti.
Hızlı kur hareketleri için alınan önlemlerin ve rezerv yönetiminin güçlü olduğunu söyleyen Şimşek, dış kaynaklı talep düşüşüyle gelen sermaye çıkışını azaltan adımların geri getirildiğini dile getirdi. Şokların yönetilebilir olduğunun altını çizen Bakan, dezenflasyon hedeflerinden sapmaksızın programı önceliklendirmeye devam edeceklerini belirtti. Raporlar, petrol ve enerji korunmasıyla birlikte yerli talebin dengelenmesine odaklanırken, ülkenin uzun vadeli dayanıklılık stratejisini güçlendirmeyi sürdürmekte kararlı olduklarını vurguladı.
Jeopolitik baskılar ve küresel iş dünyasına etkiler konusunda UEZ’de konuşan RePie Yatırım Holding Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Emre Çamlıbel ise kararların üzerinde bir ekonomik çerçeve olan jeopolitik cam tavanın bulunduğunu ifade etti. Şirketler, belirsizliklere karşı dayanıklılığı artırma ve riskleri azaltma yönünde yeniden yapılandırmalar yapıyor. Uzun vadede teknolojik gelişmeler, dijitalleşme ve sürdürülebilirlik konularının ön planda olduğu bir strateji benimsediklerini vurguladı. Özellikle enerji ve emtia piyasalarındaki dengesizlikler ile küresel politikaların şirket stratejilerini şekillendirdiğini belirtti.
Hizmet ihracatında Türkiye’nin konumu ve global görünüm bölümünde Şimşek, Türkiye’nin dizi ihracatında dünyada üçüncü sırada olduğunu söyleyerek sektörel başarılara değindi. Londra ve İstanbul arasındaki iş birlikleri ile video oyunları ve yükseköğretim alanındaki ihracat potansiyeline dikkat çekti. Ayrıca ülkenin yaklaşık 800’e yakın start-up ve üç unicorn çıkararak girişimcilik ekosistemini güçlendirdiğini belirtti.
ABD-Çin arasındaki ekonomik güç dengesi ve ticari ilişkilere bakış kapsamında Birleşik Krallık eski Dışişleri ve Maliye Bakanı Lord Philip Hammond, Çin’in yükselişini ve ABD’nin bu sürece tepkisini değerlendirerek teknolojik rekabetin stratejik sonuçlarını ele aldı. Hammond, anlaşmaların kurulması halinde küresel dengelerin nasıl şekilleneceğini ve özellikle dijital ekonominin bu süreçteki rolünü tartışan öngörüler paylaştı. Çin’in teknolojik gelişimlere erişiminin önemine vurgu yapan Hammond, iki ülke arasında ilerleyen bir uzlaşmanın küresel istikrar için kritik olduğuna dikkat çekti.
