Jet Yakıtında Sert Yükseliş: Avrupa’da Uçuşlar Tehlikede
Hürmüz Boğazı üzerinden ticaret akışında yaşanan belirsizlik sürerken Avrupa hava yolu sektörü için jet yakıtı kaynaklarında ciddi baskılar olası görünüyor. Avrupa havalimanları için mevcut rezervlerin tükenebilme riskine dair uyarılar, özellikle kısa vadede yakıt temini konusunda dikkat çekiyor.
Financial Times’ın aktardığı bilgilere göre, Avrupa Havalimanları Konseyi (ACI Europe) Komisyon yetkililerine ilettiği mektupta jet yakıtı stoklarının hızla düştüğünü belirtti. Söz konusu uyarıda, Hürmüz Boğazı’ndaki ticaretin üç hafta içinde normale dönmemesi halinde Avrupa’daki terminallerin jet yakıtında sistemik bir kıtlık yaşayabileceği ifade edildi.
Yaşanan savaş sonrası arz zincirinde gözlenen kesintiler, günlük yaklaşık 15 milyon varil ham petrol ve 5 milyon varil ürün sevkiyatını olumsuz etkiledi. Sonuç olarak arz tarafında görülen daralma, piyasalarda hızlı bir fiyat artışına yol açtı. Avrupa’da jet yakıtı fiyatları, savaş öncesi seviyeye kıyasla iki katına yaklaşan artışlar kaydetti ve rekor kırdı. IATA verilerine göre küresel jet yakıt endeksi, 27 Şubat’ta varil başına 99,4 dolar olan seviyeden 3 Nisan itibarıyla yaklaşık 110% artışla 209 dolara çıktı. Kuzeybatı Avrupa’da ise maliyet, sigorta ve navlun dahil toplam maliyet varil başına 216,9 dolara yükseldi.
Orta Doğu’ya bağımlı tedarik zincirleri S&P Global verilerine göre, Kuzeybatı Avrupa’ya günlük jet yakıtı akışında Orta Doğu önemli bir rol oynuyor; bölgeye günlük 177 bin varil sevkiyat gerçekleştiriliyor. Güney Avrupa ve Doğu Akdeniz’e 31 bin varil, Afrika’ya 100 bin varil ve Asya’ya 17 bin varil; ayrıca Süveyş Kanalı üzerinden Kızıldeniz’e ulaşan 34 bin varil jet yakıtı da mevcut. Uzmanlar, Basra Körfezi menşeli yakıt teminine yüksek bağımlılık taşıyan bölgelerin, tedarik aksaklıklarına karşı daha kırılgan olduğunu vurguluyorlar.
Riskler sahaya da yansıyor Arz sıkıntıları uçuş planlarını ve operasyonları etkileyebiliyor. İtalya’daki bazı havaalanlarında jet yakıtı kullanımıyla ilgili kısıtlamalar uygulanırken, bazı havayolları savaşın uzaması halinde yaz sezonu uçuşlarının Avrupa genelinde aksamaya uğrayabileceğini belirtiyor. Yetkililer, mevcut gelişmelerin sürmesi halinde maliyet artışlarının ve operasyonel aksaklıkların belirginleşeceğini dile getiriyor.
