Jefferies: Orta Doğu’daki Savaş Küresel Güç Dengelerini Yeniden Şekillendirdi
Orta Doğu’daki çatışmanın küresel ekonomi ve jeopolitik dengeler üzerindeki etkileri yeni bir dinamik getiriyor. Mohit Kumar, bu süreçte ABD’nin doğrudan avantaj elde edip edemeyeceğinin belirsizliğini sürdürdüğünü belirtirken, yükselen petrol ve doğal gaz fiyatları karşısında en dayanıklı büyük ekonominin hâlâ Amerika Birleşik Devletleri olduğunu vurguluyor. Enerji piyasalarındaki görece esneklik, ABD’nin fiyat şoklarına karşı daha fazla dayanabildiğini gösteriyor.
Geopolitik tablo incelendiğinde, mevcut konjonksiyonun en çok Rusya ve Çin lehine geliştiği düşüncesi öne çıkıyor. İran’ın bölgesel ağırlığının artmasıyla yaptırım esnekliğinin artabileceği ve bu sürecin daha olası hale geldiği görüşü de dikkat çekiyor. Savaşın etkileri arasından en ağır darbenin Körfez ülkelerine vurabileceğini belirten Kumar, bu ülkelerin ekonomik ve stratejik baskılar altında kalabileceğini ifade ediyor.
Asya ekonomilerinin de enerji ithalatına olan bağımlılıkları nedeniyle çatışmanın maliyetlerini ağır hissettikleri belirtilirken, petrol ve gaz fiyatlarındaki yükselişin bölgesel baskıyı artıracağına işaret ediliyor. Avrupa ise bu süreçte daha çok jeopolitik kayıplar yaşıyor; ekonomik etkiler ise diğer bölgelere göre daha sınırlı kalabilir, ancak küresel gelişmeler üzerindeki katkısı giderek zayıflıyor.
Enerji tedarik zincirindeki dalgalanmaların bölgesel sonuçları Körfez ülkeleri, arz güvenliğini kritik ölçüde etkileyen bir konumda olduğundan bu süreçte en değerlenecek risklere maruz kalabilirler. İran’ın bölgesel güç kazancı, bu ülkelerin ekonomik baskılarını artırarak rekabet gücünü değiştirebilir. Avrupa açısından bakıldığında, jeopolitik kırılmaların tetiklediği etkilerin, ekonomik göstergelerden önce jeopolitik kayıplar şeklinde ortaya çıktığı görülüyor.
