Kur Dengesizleşince Maden Pahalandı: Türkiye’nin Enerji ve Yatırım Dinamikleri
İstanbul Maden İhracatçıları Birliği (İMİB) Başkan Yardımcısı Metin Çekiç, döviz kurlarındaki yükselişin enflasyonun gerisinde kalmasıyla Türk doğal taşları ve metalik madenlerinin uluslararası rakiplerine göre pahalılaştığını belirtti. Enerji maliyetlerinin yükselmesi ve işçilik payının artışı, madenciliğin maliyet kalemlerini önemli ölçüde etkiliyor. Özellikle orman bedellerinin yeniden değerlenmesi ve yüksek orman izin bedelleri, sektörde rekabet gücünü zayıflatıyor.
Her 100 ruhsattan sadece biri üretime dönüyor sözlerini paylaşan Çekiç, düzenlediği basın toplantısında çevre konusundaki olumsuz algının da sektöre zarar verdiğini vurguladı. Çekiç, çevre örgütleriyle iletişim kurma girişimlerine rağmen, izinlerin bazı durumlarda tek kalemde iptal edildiğini ifade etti. Türkiye’nin ruhsat sayılarıyla ilgili çelişkilere dikkat çekerek, resmi verilerin ruhsat sayısının çok daha düşük olduğunu söyledi ve madenciliğin riskli doğası nedeniyle sektörde üretime dönüştürülen ruhsatların oranının düşük kaldığını belirtti.
Exim kredilerine erişimdeki sıkıntılar konusuna değinen Çekiç, KOBİ’lerin ve küçük-orta ölçekli işletmelerin Exim kredilerine ulaşmada sorun yaşadığını ifade etti. Bu kredilerin kullanımı konusunda kolaylık sağlanması gerektiğini belirtti. Ayrıca süper izin dönemiyle ilgili soruları yanıtlayarak, izinlerin çoğunun Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bünyesinde toplandığını ve ‘Tek durak projesi’ olarak ileri sürülen adımların uygulanabilirliğine dikkat çekti.
5G kullanımıyla ilgili görüşlerini paylaşan Çekiç, derin madencilikte Türkiye’nin henüz yolun başında olduğuna vurgu yaptı. Yer altı iletişiminin sürdürülmesinin kritik olduğunu, bazı bölgelerde telefon çekmediğini belirtti. Uydu tabanlı vericilerle iletişimin sağlandığını ve 5G ile saha iletişiminin güçlenmesini beklediğini ifade etti. Fosil yakıtların yerini yeşil enerjiye bırakmasıyla birlikte madenlerin bu dönüşümde kilit bir rol oynadığını sözlerine ekledi.
Mağduriyeti azaltacak adımlar ve 2022 hedefleri çerçevesinde, bu ay sonu yapılacak İMİB seçimlerinde başkan adaylığı için çalışmalarını sürdürdüğünü söyleyen Çekiç, daha önceki yönetimlerde yer almış birçok doğal taş ihracatçısının 5 milyon dolar ihracat kriteri nedeniyle adaylık dışı kaldığını belirtti. Bu durumu sektörün diğer temsilcileriyle görüştüklerini ekledi. Seçim sürecinde temsiliyetin genişletilmesi adına komiteler kuracaklarını ve mağduriyetleri azaltacak düzenlemelerin hızla hayata geçirilmesini hedeflediklerini belirtti.
İMİB’in rolü ve sektörde görünürlük olarak, 6 bin 500’ün üzerinde üyesiyle Türkiye maden ihracatının yaklaşık yüzde 65’ini karşılayan İMİB’in sektörde merkezi bir yapı olduğuna vurgu yapan Çekiç, kurumun hafızası ve potansiyelinin iyi kullanılması gerektiğini ifade etti. Doğal taş sektörünün daha fazla zaman kaybetme lüksü olmadığını kaydeden Çekiç, sektördeki sorunları çözmek için İMİB’i çatı kuruluş olarak güçlendirme mesajını tekrarladı ve bu çatı altında çalışmanın Türkiye madenciliğinin geleceğini şekillendireceğini sözlerine ekledi.
