Mescid-i Aksa 41 Gün Sonra İbadete Açıldı

İşgal altındaki Doğu Kudüs’ün Eski Şehir bölgesindeki Mescid-i Aksa, 41 gün sonra ibadetlere yeniden açıldı. Sabah ezanı ile birlikte kapılarının aralanmasıyla Harem-i Şerif’e gelen yüzlerce Filistinli Müslüman, sevinçlerini gözyaşlarıyla ifade etti ve avlularında şükür secdelerine kapananlar oldu.

İsrail, ABD ortaklığıyla İran’a yönelik 28 Şubat saldırılarıyla eş zamanlı olarak Mescid-i Aksa’nın girişini tamamen kapattı. Kapatılmış olan sürede cami görevlileri ile Kudüs İslami Vakıflar İdaresi personeli ibadetlerini sürdürebilirken, diğer Filistinliler kentteki küçük camilere yöneldi. Bu dönemde Mescid-i Aksa’ya baskın yapan kişi sayısının ise artış gösterdiği bildirildi.

6 Nisan’da aşırı sağcı İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, Mescid-i Aksa kapalıyken bir ziyaret gerçekleştirdi. Ardından ABD Başkanı Donald Trump, 8 Nisan’da yaptığı açıklamada ateşkes talebinin kabul edildiğini belirtti. Planı kapsamında, Hürmüz Boğazı’nın açılması şartıyla iki hafta sürecek bir ateşkes ve İran’dan gelen on maddelik teklifin müzakere için uygun bir temel oluşturduğunu kaydetti.

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi ise nihai müzakerelerin İslamabad’da 15 günü aşmadan sonuçlandırılmasının hedeflendiğini vurguladı. Türkiye, Pakistan ve Mısır ise ABD–İran arasındaki iletişimin sürdürülmesi ve anlaşmaya varılması amacıyla yoğun çaba gösterdi. Geçici ateşkesin destekçisi olduğunu açıklayan İsrail ise Lübnan konusunun bu süreçte dahil olmadığını savunarak, Lübnan’a yönelik saldırılarını sürdürdü.

İsrail ve ABD birlikteliğinin İran’a yönelik operasyonlarıyla eş zamanlı olarak Doğu Kudüs’teki Mescid-i Aksa girişlerinin tamamen kapatıldığı bir dönemin yankıları sürüyor. Kapatıldığı sırada cami içindeki görevli ve idare personelleri ibadetlerini sürdürebilirken, halkın çoğu şehir merkezindeki küçük camilere yöneldi ve toplu ibadetlerin yerini bireysel veya küçük gruplar halinde yapılan ibadetler aldı.

6 Nisan’daki olayda Itamar Ben-Gvir’in Mescid-i Aksa’ya baskını, güvenlik politikalarının hassasiyetini yeniden gündeme taşıdı. Ardından gelen dünya çapında bir ateşkes söylemi, 8 Nisan’da Trump tarafından resmen duyuruldu. İki hafta sürecek ateşkesin İran’a getirilen on maddelik teklifle güvence altına alınması hedeflendi. İran tarafı ise bu müzakerelerin kısa sürede, özellikle İslamabad’da, sonuca ulaşmasını planlıyor. Bu süreçte Türkiye, Pakistan ve Mısır’ın mesaj akışını sürdürme çabaları da dikkat çekti.

İsrail yönetimi, Lübnan konusunun bu süreçte dahil olmadığını belirterek uzlaşmayı savunurken, bölgedeki askeri operasyonlarına devam etti. Bu gelişmeler, uluslararası aktörlerin bölgesel istikrar ve çatışmanın geleceği konusundaki belirsizlikleri yeniden ön plana çıkardı.

İbadete açılmanın ardından Mescid-i Aksa çevresindeki dinî ve siyasi dinamikler yeniden şekilleniyor. Sabah ezanı ile başlayan coşku, ibadet özgürlüğü talebiyle bir araya gelen Filistinli topluluklarda derin bir duygu yoğunluğuna dönüştü. Ancak kapatılmış dönem, güvenlik ve siyasi faktörlerin gelecekteki hareket alanını belirleyecek unsurlar olarak masada duruyor.

ABD–İran arasındaki mesajlaşma, bölgedeki gerginliğin yatıştırılması yönünde atılan adımların hızını belirlerken, taraflar arasındaki müzakere süreci de dikkatle izleniyor. İran’ın kayda değer talepleri ve kısa süre içinde sonuçlandırılacak bir anlaşmanın olması yönündeki beyanlar, sürecin nasıl mekanizmaya oturacağını belirleyen anahtar parametreler olarak öne çıkıyor.