TCMB Fiyat Gelişmeleri Raporu Yayımlandı: Martta Enflasyonun Ana Eğilimi Zayıfladı
Mart ayına ilişkin enflasyon verileri, tüketici fiyatlarının %1,94 artış gösterdiğini ve yıllık enflasyonun 0,66 puan düşerek %30,87 seviyesinde kaldığını ortaya koyuyor. Enerji fiyatlarının ulaşım hizmetlerine yansıması ve jeopolitik gerilimlerin etkisi martta öne çıkan başlıklar arasında yer aldı. Özellikle akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş, enerji grubu genelindeki artışı tetiklerken, eşel mobil uygulaması bu baskıyı sınırlamaya devam etti. Enerji dışı kalemlerde ise aylık tüketici enflasyonu %1,74 ile sınırlı kaldı. Gıda enflasyonunda ilk iki ayda görülen yüksek ivme, martta hafifledi; temel mallardaki baskı ise zayıflamış olsa da sürüyor. Hizmetler tarafında ise mevsimsellikten arındırılmış veriler, ulaştırma maliyetlerindeki artış nedeniyle aylık yükselişi sürdürdü ve bu durum hizmet grubunun yıllık enflasyonunu yükselen bir trendde tutuyor.
İç talebin üretici tarafına yansıması ise martta üretici fiyatlarının %2,30 artmasıyla belirginleşti. Yıllık üretici enflasyonu ise %28,08 olarak kayda geçti. Eşel mobil uygulamasının tüketici fiyatları üzerindeki etkisi sınırlı kalırken, vergi dışı derlenen üretici fiyatlarının küresel gelişmelerden daha çok etkilendiği gözlendi.
Tüketici fiyatları mart ayında arttı ifadesi, raporda net biçimde yer alıyor. Buna göre, tüketici fiyatları aylık olarak %1,94 artış kaydederken, yıllık enflasyon 0,66 puan düşüşle %30,87 seviyesinde gerçekleşti. B ve C endekslerinin yıllık değişim oranları ise sırasıyla yaklaşık %30,11 ve %29,68 olarak kayda geçti. Yıllık enflasyonun düşüşüne karşın bazı ana başlıkların katkıları değişti: gıda ve alkolsüz içecekler, temel mallar ile alkol-tütün ve altın gruplarının katkıları azalırken enerji ve hizmetler grupları katkıyı artırdı. Mevsimsellikten arındırılmış veriler, aylık artışın önceki aya göre zayıfladığını gösteriyor; gıda enflasyonu yavaşlarken enerji fiyatlarının etkisiyle gıda dışı enflasyon yükseldi. B endeksi için fiyat artışları düşerken C endeksinde yükseliş gerçekleşti; temel mal grubunda bazı kalemler sınırlı artış kaydederken hizmetler yatay kaldı, işlenmiş gıda ise belirgin bir zayıflama gösterdi.
TCMB’nin göstergeleri, martta enflasyonun ana eğiliminin aşağı yönde olduğunu işaret ediyor. Hizmet fiyatları %2,39 yükselirken gruplar arası yıllık enflasyon uzun bir süre sonra yeniden artış gösterdi; ulaştırma hizmetleri ana sürükleyici oldu. Hava yolu ile yurt dışı yolcu taşımacılığına bağlı olarak aylık yükseliş %6,07’yi buldu; şehir içi ulaşım ve şehirlerarası otobüs ücretlerinde akaryakıt etkileri hissedildi. Haberleşme hizmetlerinde aylık enflasyon %3,03 ile yüksek seyretti. Kiralarda görülen %2,41’lik aylık artış, yıllık kira enflasyonunu %52,45’e geriletti. Eğitim ve diğer hizmetlerle lokanta-otel hizmetleri ise bu dönemde göreceli olarak ılımlı bir görünüm sergiledi.
Temel mal grubundaki sınırlı artış Mart ayında temel mal grubu fiyatları sadece %0,44 yükseldi; yıllık enflasyon 0,51 puan gerileyerek %16,06’ya indi. Dayanıklı mal fiyatları (altın hariç) %0,81 artış kaydetti. Beyaz eşya, otomobil ve mobilya fiyatlarındaki artışlar sırasıyla %2,39, %0,93 ve %0,76 olurken diğer elektrikli ve elektriksiz aletlerde hafif bir düşüş gözlendi. Giyim ve ayakkabı fiyatlarındaki düşüş %2,17 olarak kayda geçti.
Enerji grubunda yükseliş sürüyor ve mart ayında enerji fiyatları %4,75 artarken yıllık enflasyon 6,05 puan yükselerek %34,24’e çıktı. Ham petrol fiyatlarına paralel olarak artan akaryakıt fiyatları bu yükselişi tetikledi. Eşel mobil uygulaması ile bazı maliyetler maktu ÖTV üzerinden karşılandığı için bu baskı sınırlı kaldı. Yağışların hidroelektrik üretimini güçlendirmesiyle son kaynak tedarik tarifesi (SKTT) kaynaklı elektrik fiyatında düşüş yaşanması da olumlu bir etki yarattı.
Gıda ve alkolsüz içecekler grubu martta %1,79 artış kaydetti ve yıllık enflasyon 4,09 puan düşüşle %32,36’ya geriledi. İşlenmemiş gıda tarafında enflasyon gerilerken işlenmiş gıdada nispeten yatay bir seviye izlendi. Ayrıca her iki alt grupta da aylık fiyat artışları ivme kaybetti. Alkollü içecekler ve tütün grubunda ise fiyatlar %4,36 yükseldi.
Yurt içi üretici fiyatları Mart’ta %2,30 artışla üretici enflasyonunu %28,08’e taşıdı. Ana sanayi grupları bazında enerji fiyatları jeopolitik etkilerle %4,65 seviyesinde yükseldi. Elektrikte üretici fiyatlarının %11,2 gerilemesi ise enerji görünümünü ılımlı tuttu. Dayanıklı tüketim ve sermaye mallarında da ufak artışlar görüldü. Eşel mobil mekanizması tüketici üzerindeki baskıyı sınırlarken, vergi dışı derlenen üretici fiyatlarının küresel gelişmelerden daha fazla etkilendiği dikkat çekti. Bu durum gelecekte üretici ve tüketici enflasyonları arasında bir ayrışma olabileceğine işaret ediyor.
