Putin: AB ve AEB ile Aynı Anda Gümrük Birliğinde Olmak İmkânsız
Görüşmenin Genel Çerçevesi
Görüşmede Rusya ile Ermenistan arasındaki uzun vadeli ittifak ilişkileri ve Avrasya bölgesindeki entegrasyon dinamikleri masaya yatırıldı. Ülkeler, Güney Kafkasya’daki ekonomik ulaşım ağlarının güçlendirilmesi ve bölgesel konular etrafında karşılıklı istişarelerde bulundu.
Putin, açıklamalarında ekonomik bağların hızla geliştiğini belirterek, iki ülkenin ticaret hacminin geçmişteki seviyelere göre kayda değer ölçüde büyüdüğünü ve bu gelişimin mevcut ortak çıkarlar için kritik olduğunun altını çizdi. Ayrıca Ermenistan’ın Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) ile olan dış ticaret hacminin son yıllarda önemli ölçüde arttığını işaret etti; bu bağlamda iş birliği kararlarının hangi ülke veya mekanda alınacağına ilişkin yetkinin karar ekibine ait olduğunu vurguladı.
AB ile ilişkilerin ilerletilmesi konusundaki tutumda ise taraflar, siyasi değil ekonomik etkileşimlerin öncelikli olması gerektiğini belirtti. AB ve AEB arasındaki karşıtlıklar bir yana, bazı alanlarda uyum arayışlarının sürdürülebilir bir süreç olduğuna işaret edildi.
KGAÖ ve Bölgesel İlişkiler
Paşinyan ve Putin’in görüşmesi, KGAÖ’nün rolü ve Karabağ meselesindeki yaklaşımın nasıl şekilleneceği üzerinde karşılıklı görüşlerin paylaşıldığı bir çerçevede ilerledi. Putin, Prag’da alınan kararın ardından Karabağ’ın Azerbaycan’a entegrasyonu konusundaki yaklaşımını hatırlatarak, KGAÖ’nün etkinliği konusunda net bir duruş talep etti. Bu bağlamda iki ülke liderleri, istikrarlı bir süreç için yapıcı adımlar atılacağının altını çizdi.
ABD’nin rolü ve Trump’ın sürece katkısına değinen Putin, Ermenistan’da parlamento seçimleri için hazırlıkların sürdüğünü ve seçim kampanyası sürecinin iç siyasi etkileşimlerle şekillenmesinin uygun olmayacağını ifade etti. Rusya’da yaşayan Ermeni vatandaşlarının sayısına değinerek, iç siyasi sürece farklı bakış açılarıyla müdahil olunmasının istenebilir olduğunu, fakat kararların Ermenistan’ın kendi iç dinamikleri tarafından belirlenmesini savundu.
Paşinyan’ın Açıklamaları ve Bölgesel Çalışmalar
Paşinyan, iki örgüte birden üye olmanın pratik olarak mümkün olmadığını yineledi; ancak mevcut gündemlerin uyum içinde yürütülmesini önemsediklerini belirtti. Rusya ile enerji alanındaki işbirliğini sürdürme niyetini ve nükleer enerji projesi konusundaki istişareleri vurguladı. Karabağ konusunda, bölgedeki barışın sağlanması için gereken adımların ABD’li aktörler tarafından da süreçte desteklendiğini belirtti ve bu konunun iki tarafın ortak çalışmalarıyla ilerlemesi gerektiğini ifade etti.
Paşinyan, KGAÖ’nün sorunlarına dair geçmişteki tutumları konusunda açık sözlü olduklarını ve 2022 yılında yaşanan özel durumun bu mekanizmanın işlevselliğini yeniden değerlendirmek gerektiğini gösterdiğini belirtti. Ermenistan’ın demokratik yapısına değinen Paşinyan, vatandaşların Anayasa ve pasaport hakları bağlamında siyasi sürece katılımının güvence altına alındığını ve bu süreçlerin ülke içi kararlarla yönlendirileceğini sözlerine ekledi.
Sonuç olarak, taraflar arasındaki görüşmenin amacı, karşılıklı güven ve ekonomik çıkarlar çerçevesinde ilişkileri derinleştirmek; KGAÖ mekanizmalarının güncel ihtiyaçlar doğrultusunda işlevselliğini korumak ve Karabağ meselesinde sürdürülebilir barış için gerekli adımları koordine etmek olarak özetlendi.
