AB’den Gümrükte Dev Reform: Online Alışverişe Yeni Dönem
Avrupa Birliği, dijital ticaretin hızlı ve güvenli akışını sağlamak amacıyla kapsamlı bir reform paketi üzerinde uzlaşıya vardı. 1960’lardan bu yana uygulanmakta olan kurallar, yeni çağın ihtiyaçlarına uyumlu bir yapıya kavuşturulacak. AB Komisyonu, Konsey ve Avrupa Parlamentosu ortak açıklamasında; bu reformla e-ticaret için daha basit, daha verimli ve veri odaklı bir gümrük sistemi hayata geçirileceği vurgulandı. Gümrük kurallarında yapılan en kapsamlı revizyon olarak nitelendirilen bu düzenleme, güvenli ve hızlı uluslararası ticareti desteklemeyi hedefliyor. Mevcut durumda düşük değerli e-ticaret ürünlerinin gümrük süreçlerinde karşılaşılan zorluklar, güvenlik riskleri ve dolandırıcılık tehdidi gibi konuların üstesinden gelmek amacıyla bu reform önemli bir adım olarak görülüyor.
Açıklamada, reformun merkezinde Lille’de kurulacak AB Gümrük Otoritesi bulunuyor. Bu yeni kurum, 27 üye devlet genelinde gümrük işlemlerini koordine edip modernize edecek ve 2027’de faaliyete geçmesi öngörülüyor. Bilgi paylaşımını kolaylaştırması beklenen bu ajans, AB mevzuatının uyumunu güçlendirecek ve dolandırıcılığı tespit edip azaltma süreçlerini iyileştirecek.
Tek bir dijital platform kavramı ile AB Gümrük Veri Merkezi’nin yönetimi sağlanacak; bu merkez, AB’deki tüm gümrük işlemlerinin tek bir çatı altında yürütülmesini mümkün kılacak. Böylece işletmeler verisini sadece bir kez sunarak farklı ulusal sistemlerle uğraşmak zorunda kalmayacak. Bu yaklaşım, güvenilir tüccarlar için işlemleri basitleştirecek ve denetimlerde gereksiz tekrarı ortadan kaldıracak.
İşlem ücreti ve maliyetler, reform çerçevesinde dikkat çeken noktalar arasında yer alıyor. Yasağın yürürlüğe gireceği tarih olan 1 Kasım 2026’ya kadar, ithal edilen ürünler için işlem ücreti getirilecek ve bu maliyetler, bilgi teknolojileri, iş gücü, veri kontrolü ve risk analizleri gibi kalemleri kapsayacak. Bu değişiklik, gümrük idarelerinin artan maliyetlerini karşılamayı amaçlıyor.
Sistem değişiklikleri, çevrim içi platformlar ve satış yapan satıcılar için de sorumlulukları artırıyor. Platformlar, satış gerçekleşir gerçekleşmez bilgi akışını Gümrük Veri Merkezi’ne iletmek zorunda olacak; böylece sınır öncesinde riskli gönderilere karşı önlem alınabilecek. Aynı zamanda uyumlu olmayan ürünler için cezai yaptırımlar uygulanacak. Yeni mevzuat yürürlüğe girdikten sonraki 12 ay içinde tam olarak uygulanmaya başlanacak.
Yeni yapı, AB ülkelerindeki online platformları ithalatçı olarak kabul ederken, gümrük vergisi ve ürün güvenliğinden bu aktörler sorumlu olacak. AB dışı kaynaklı ürünlerin mevcut muafiyet durumu, değişikliklerle yeniden gözden geçirilecek; 2026 yazında uygulanması planlanan geçici önlemler de güncellenecek. 2025 yılında AB içindeki 5,9 milyar düşük değerli ürünün çoğunluğunun Çin üzerinden geldiği verilere dayanılarak, bu reformun küresel e-ticaretteki vergilendirme ve düzenlemeleri değiştirme potansiyeli vurgulanıyor.
