Plastik Çatal-Bıçak Devri Sonlanıyor: Artık Satılamayacak
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, plastik kirliliğini azaltmaya odaklı bir dizi önlemi hayata geçirmeyi hedefliyor. Özellikle tek kullanımlık plastikler olarak bilinen ürünlerin piyasaya arzını sınırlama çalışmaları, bu yıl sonunda yürürlüğe konması planlanan yeni düzenlemelerle destekleniyor. Sıfır Atık Hareketi kapsamında depozito sistemiyle içecek ambalajlarının geri dönüşümünü teşvik eden adımlar da gündemde.
Yapılan hazırlıklar kapsamında, 2025-2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı ile Tek Kullanımlık Plastikler, Deniz Çöpleri ve Mikroplastikler Yol Haritası yayımlandı. Bu çerçevede, çevreye zarar veren plastik ürünlerin kullanımını azaltmaya yönelik çalışmalarda, AB Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi ile uyum hedefleniyor ve taslak yönetmeliklerin kurumların görüşüne açılması planlanıyor.
GELİŞİMİN HEDEFLERİ Bu bağlamda, plastik çatal, bıçak, kaşık gibi tek kullanımlık ürünler, tabaklar, EPS köpük gıda kapları ve içecek kapları ile plastik çubuklu kulak pamuğu ve pipetlerin kullanımı sonlandırılmaya çalışılıyor. Önümüzdeki günlerde yürütülecek görüşmelerin ardından düzenlemenin yıl sonunda yürürlüğe girmesi hedefleniyor.
ÇEVREYE YAKIN TASARRUF GELİŞMELERİ Bu adımların bir sonucu olarak, tek kullanımlık plastik ürünlerin piyasaya sürülmesini durdurmak; yıllık yaklaşık 1,5 milyon ton karbondioksite eşdeğer karbon salımını engellemek ve atık yönetim maliyetlerinden yaklaşık 1,5 milyar liralık tasarruf elde etmek öngörülüyor. Yerine cam, porselen, ahşap ve karton gibi doğa dostu materyaller sunulacak.
İlerleyen süreçte içecek bardakları, gıda kapları, kargo poşetleri, ıslak mendiller ve temizleme havluları gibi ürünlerin de kısıtlanması ve alternatif ürünlerin teşvik edilmesi planlanıyor. 2022 yılında tüketilen tek kullanımlık plastikler üzerine yapılan TÜİK çalışması, halkın bazı ürünlerin kullanımı ve yasaklanması konusunda genel olarak desteğini ortaya koyuyor.
AB ÜLKELERİNİN UYGULAMALARI Avrupa Birliği, Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi kapsamında ülkelerin kendi uygulamalarını geliştirmesine olanak tanıyor. Fransa, çok sayıda tek kullanımlık ürünü yasaklayarak felan geniş kapsamlı adımlar attı; Almanya ise raporlama ve fon mekanizmaları ile destekledi. İspanya bazı ürünlerin satışını yasakladı; Hollanda ise 2023’ten itibaren bazı ürünleri ücretlendirmeye ve 2024’ten itibaren aşamalı olarak kaldırmaya geçti. İrlanda, istenen vergileri ve ek ücretleri uygulamaya yönelik adımlarını değerlendiriyor. İtalya, temel yasakları uygularken kompostlanabilir plastiklere istisna tanıyor ve gıda ambalajlarında alternatif çözümler üretiyor. Yunanistan kamuda bu ürünleri yasakladı ve diğer Avrupa ülkeleri süreci yürütüyor.
Kaynak: AA, Haberler
