Petrol Düşerken Borsalar Toparlanıyor: Piyasalar Trump’ın Açıklamalarını Fiyatlıyor
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonlarının yakın zamanda sonlanacağı yönündeki iyimserlik, küresel piyasalarda risk iştahını artırdı ve yatırımcılar için belirsizliklerin hafiflediğine dair işaretler verdi. Trump’ın İran ile savaşın kısa sürede biteceğini söylemesi, uzun süren bir savaş korkusunu yatıştırdı ve enerji maliyetlerindeki baskıyı hafifletme işaretleriyle hisse senedi piyasalarına bir nebze güven aşıladı. NBC CBS ile yapılan telefon görüşmesinde, Trump savaşın büyük ölçüde tamamlandığını düşündüğünü belirtirken Hürmüz Boğazı için de önemli mesajlar paylaştı; boğazın kontrolünü ele geçirme fikrini gündeme getirdi. Ayrıca enerji fiyatlarının yükselmesini engellemek adına petrolle ilgili bazı yaptırımları kaldırdıklarını ifade etti. Dünyaya enerji akışını sürdürmeye vurgu yapan Trump, terörist bir rejimin dünyayı rehin almak istemesine karşı daha sert bir karşılık tehdidinde bulundu.
Putin ise Moskova’da enerji sektörüyle ilgili toplantıda Hürmüz Boğazı’nın kapanması halinde bölgedeki petrol üretiminin tümüyle sonlanabileceğini belirtirken Avrupa ile enerji alanında yeniden çalışmaya hazır olduklarını ifade etti. Savaşın tüm gücüyle sürdürülmesi mesajını destekleyici bir konumda İran Devrim Muhafızları Sözcüsü Ali Muhammed Naini, Trump’ın “İran güçleri sona erdi” sözlerini eleştirdi ve İran’ın karşı saldırılarla direneceğini vurguladı. Trump ise İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan petrol akışını engellemesi halinde ABD’nin çok daha sert bir karşılık vereceğini söyledi.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonlarının sonuçları, Amerikan endeks vadeli kontratlarında düşüşleri tetiklerken jeopolitik risklerin hâlâ piyasalarda önemli bir kırılganlık oluşumuna yol açtığına işaret etti. Ayrıca 28 Şubat saldırılarının navlun ve petrol fiyatlarında hızlı yükselişe yol açması, global enflasyon ve enerji tedariki konularında endişeleri beraberinde getirdi. Analistler, Trump’ın açıklamalarının piyasalarda bir miktar rahatlama sağladığını, fakat jeopolitik risklerin tamamen ortadan kalkmadığını belirtti.
Makroekonomik göstergeler tarafında ise ABD’nin gelecek 12 ayını kapsayan kısa vadeli enflasyon beklentisi geçen ay 0,1 puan düşerek %3 seviyesine indi. Fitch Ratings, ABD’de İran çatışmasının siber riskleri artırdığını bildirdi. Böylece 10 yıllık hazine faizi %4,12’lerde, dolar endeksi ise 98,9 civarında yatay seyretti. Altının onsu %0,5 artışla 5.171 dolar, Brent petrolün varili ise yaklaşık %4,2 artışla 90,3 dolar seviyesinde hareket etti.
New York borsaları Trump’ın açıklamaları sonrasında günü artıyla kapattı. Dow Jones %0,5, S&P 500 %0,83 ve Nasdaq %1,38 yükseldi; vadeli kontratlar ise güne düşüşle başladı. Avrupa’da ise enerji fiyatlarındaki yükseliş ve Orta Doğu’daki gerginlikler borsaları baskılarken ECB’nin yıl sonunda iki kez 25 baz puanlık faiz artırımına gitmesi bekleniyor. Fransa ve Almanya’da bazı sektörler baskı altında kalırken, enerji hisseleri güç kazandı; BP ve Shell gibi şirketler yükseliş gösterdi. Ancak Almanya’daki sanayi üretimi ile fabrika siparişleri verileri karışık ilerledi. Sentix’in Euro Bölgesi Genel Yatırımcı Güven Endeksi’nin Mart ayında düşmesi ise bölgesel büyüme görünümünü olumsuz etkiledi.
Asya’da borsalar, Orta Doğu’daki savaşın kısa sürede sona ereceği beklentisiyle yükseldi. Çin’in ihracatı ve ithalatı dikkat çekici artışlar kaydetti; Japonya’nın GSYH verileri ise ekonominin dayanıklı olduğunu gösterdi ve BoJ için olumlu hareket alanı yarattı. Nikkei 225, Hang Seng ve Şangay Bileşik gibi endeksler günlük güçlü yükselişler kaydetti. Bist 100 dün %0,71 değer kaybederek 12.702,00 puandan kapandı; VİOP’taki nisan kontratı ise yaklaşık %2,86 yükseldi. Dolar/TL ise 44,04 bölgesinden 44,07 seviyesine hafif yükseliş kaydetti.
Bu gelişmelerle, küresel piyasalarda enerji akışının güvenliği ve jeopolitik risklerin seyrine bağlı olarak volatilitenin sürmesi bekleniyor. Analistler, petrol ile enerji fiyatlarındaki hareketlerin kısa ve orta vadeli finansal göstergeler üzerinde belirleyici olacağını ifade ediyor.
Küresel gerilimler hâlâ canlı olsa da, İran ve bölgeye yönelik gelişmelerle birlikte piyasalarda görülen iyimserlik, enerji maliyetlerinde bir nebze rahatlamaya yol açtı. Trump’ın açıklamaları yatırımcı güvenini artırdı ve petrolün dünya piyasalarındaki akışını koruma taahhütleriyle enerji maliyetlerindeki baskıyı hafifletmeye yönelik mesajlar öne çıktı. Hürmüz Boğazı konusunda atılan adımlar, enerji stratejilerinin ve siber güvenliğin önceliklendirilmesi gerektiğini hatırlatıyor.
Putin’in açıklamaları, Avrupa’ya enerji güvenliği konusunda ortak çalışma çağrısını güçlendirdi ve bölgesel enerji arzı konusundaki kaygıları gündeme taşıdı. İran tarafı ise saldırgan söylem ve kararlı direniş vurgusuyla karşılık vererek savaşın tüm gücünü sürdürmeye kararlı olduğunu gösterdi. Bu dinamikler, petrol fiyatlarında hızlı dalgalanmalara yol açsa da, piyasalardaki genel risk iştahını kısa vadede olumlu yönde destekledi.
ABD ekonomisindeki göstergeler, enflasyon beklentilerindeki düşüş ve faiz politikalarına ilişkin beklentileri dengelerken, tehdit oluşturan jeopolitik riskler ise kaldığı yerden devam ediyor. Doların güç veya zayıflığına bağlı olarak altın ve petrol piyasalarında volatilite yüksek kalmaya devam ediyor. Avrupa’da enerji maliyetlerindeki baskı ve sınai üretimdeki zayıflıklar, gelecek dönemde büyüme görünümünü etkileyebilir; yatırımcılar merkez bankalarının adımlarını yakından izliyor.
Asya’da ise güçlü ihracat rakamları ve GSYH verileri, bölgenin büyümeye devam edeceğini gösteriyor. Japonya ve Çin’den gelen olumlu veriler, küresel ticaret akışını desteklerken bölgesel piyasaların kaynak kullanımı konusunda daha dikkatli hareket etmesini gerektiriyor. Varlık fiyatlarındaki hareketlilik, özellikle Bist ve Avrupa borsaları üzerinde günlük değişimlere yol açıyor; yatırımcılar kısa vadeli dalgalanmalara karşı likiditeyi koruyor.
Son gelişmeler ışığında New York borsaları, Trump’ın açıklamaları sonrası günü artışla kapattı ve Dow Jones ile S&P 500 yükselişe geçti. Avrupa’da enerji ve madencilik hisselerinin baskılandığı, petrol fiyatlarındaki artışın bazı sektörleri olumlu yönde desteklediği gözlendi. Avrupa’da ECB’nin ilerleyen dönemde faiz artışlarına hazırlanması, piyasalarda volatiliteyi artıran başlıca faktörlerden biri oldu. Asya’da ise Çin’in güçlü dış ticaret verileri ve Japonya’nın pozitif büyüme verileri, bölgenin risk iştahını güçlendirdi. Bu tablo, küresel piyasalarda enerji ve emtia odaklı hareketlerin önemini vurguluyor.
BIST özelinde ise dün BIST 100 endeksi %0,71 kayıpla 12.702,00 puanda kapandı. VİOP’ta BIST 30 endeksine dayalı nisan kontratı ise %2,86 artış gösterdi. Dolar/TL ise sınırlı bir değişimle 44,07 seviyesinden işlem gördü. Bu veriler, yerel yatırımcıların risk iştahını ve likidite tercihlerini etkileyen önemli göstergeler olarak kayda geçiyor.
