Petrol Piyasasında Deprem: Suudi Arabistan’dan Dört Yılın En Sert Zammı
Ortadoğu’daki askeri gerilim ve Hürmüz Boğazı’nın operasyonel zorlukları, küresel enerji fiyatlarını yeniden şekillendirdi. Dünyanın en büyük petrol ihracatçısı konumundaki Suudi Arabistan, Nisan ayı için belirlediği yeni tarifelerle piyasalarda güçlü bir etki yarattı. Arab Light türü için Asya’ya yapılan sevkiyatlarda varil başına 2,50 dolarlık bir artış kaydedildi; bu, Ağustos 2022’den bu yana görülen en keskin tek seferlik yükseliş olarak kayda geçti.
Analistler başlangıçta artışın yaklaşık 80 cent civarında kalacağını öngörürken, uygulanan fiyat yükselişi bu tahminlerin ötesine geçti. Saudi Aramco, fiyat güncellemesini sadece Asya ile sınırlı tutmayıp Avrupa ve Akdeniz pazarlarına da 3,50 dolar, Kuzey Amerika’ya ise 2,50 dolar ekleme yaptı. Bu hareket Arab Light’ın değerini Eylül ayından bu yana en yüksek seviyeye taşıdı.
Jeopolitik gerilimler yükselirken Orta Doğu’da çatışmaların artması ve Hürmüz Boğazı’ndaki taşıma aksaklıkları petrol arzı üzerinde baskıyı artırdı. Beklentilerin ötesinde güçlenen piyasa hareketleri, enerji fiyatlarını etkileyen başlıca dinamiklerden biri haline geldi.
Rota değişikliği ve akış güvenliği konusunda ise Suudi Arabistan, Hürmüz Boğazı’ndaki sorunlar nedeniyle ihracatını alternatif kanallara yönlendirdi. Yanbu Limanı üzerinden Kızıldeniz’e açılan hatlar ve Aramco’nun doğu-batı boru hattı sayesinde günlük yaklaşık 5 milyon varil taşıma kapasitesi, bu yeni rotaya paralel olarak devreye alındı.
Rafineriler ve küresel arz dengesine etkileri doğrultusunda bazı Orta Doğu rafinerileri üretimlerini düşürmeye başladı. Depolama kapasitesi daralırken, ihracat kanallarındaki sorunlar arz dengesi üzerinde baskıyı artırıyor. Bu tablo, özellikle ağır ve yüksek kükürtlü petrol türlerinde fiyatları yukarı yönlü itiyor. ABD tarafında Mars Blend petrolü bu hafta 2020’den bu yana en yüksek prim seviyesine ulaşırken, Kuzey Denizi’nde üretilen Johan Sverdrup için de fiyatlarda belirgin bir yükseliş gözlemleniyor.
