Meta’nın Gözlüklerine Yansıyan Mahrem Görüntüler Kenya’ya Gönderildi: “Bilselerdi Bu Gözlükleri Kullanmazlardı”
Giyilebilir teknoloji alanında yapay zekâ destekli akıllı gözlükler, kullanıcı deneyimini dönüştüren bir trend olarak öne çıkıyor. Meta ve Ray-Ban ortaklığıyla üretilen bu cihazlar, 2025 yılında milyonlarca satış rakamına ulaşarak sektörde dikkat çekti. 2023 ve 2024 yıllarındaki toplam satışlara kıyasla görülen bu yoğun artış, tüketicilerin cihazı benimsemesiyle yakından ilişkilendiriliyor.
Gözlükler, birinci şahıs bakış açısından görüntü kaydetme ve çevreyi Meta’nın yapay zekâ modeline dayalı analizlerle çözümlenmesini sağlama kapasitesiyle kullanıcı ilgisini topluyor. Ancak bu avantajlar, gizlilik endişelerini de beraberinde getiriyor ve tartışmalar giderek büyüyor. Yazılıma yüz tanıma gibi ek yetkinliklerin eklenmesi, özellikle kolluk kuvvetlerinin yetkileriyle birlikte tartışmaları derinleştiriyor ve Meta’nın geçmişteki gizlilik sorunları bu endişeleri güçlendiriyor.
KAYDEDİLEN GÖRÜNTÜLER KENYA’DA Söz konusu tartışmaların merkezinde, bu gözlüklerle kaydedilen görüntülerin çoğunun yapay zekâ modellerinin eğitilmesi amacıyla veri etiketleme şirketlerine aktarılması yer alıyor. İnsan çalışanlar bu videoları inceleyerek yapay zekânın öğrenme sürecine katkıda bulunuyor ve bu süreç, teknoloji devlerinin büyüyen emek maliyetlerini gündeme getiriyor.
İsveç merkezli gazeteler Svenska Dagbladet ve Göteborgs-Posten tarafından yürütülen ortak bir araştırma, Kenya’daki Nairobi’de çalışan taşeron firmalarının hassas içerikleri incelemek zorunda kaldığını ortaya koydu. Bir veri etiketleyici, bazı videolarda insanların mahrem anlarını gördüklerini ve bunun kayıt altında olduklarını bilmeselerdi olsa bile bu tip içeriklerle çalışmanın zorlayıcı olduğunu söyledi. Başka bir çalışan ise, bir kişinin kıyafet değiştirme anını bile kayıt altına alıp incelemek zorunda kaldığını aktardı.İncelenen içerikler arasında banka kartı bilgileri, pornografik içerikler ve hatta kaydedilmiş cinsel ilişkiler gibi oldukça mahrem sahneler de yer alıyor.
İZLEMEZSEK İŞİMİZİ KAYBEDERİZ Bir çalışan, bu içerikleri incelemenin kendilerini, işini sürdürmek için gerekli gördüklerini dile getirerek, “Sorgulamak zorunda kalırsanız işiniz biter” şeklinde bir açıklama yaptı. Bu durum, çalışanların iş güvenliği endişesiyle karşı karşıya olduklarını gösteriyor.
KULLANICI VERİLERİNİN KONTROLÜNDE Sınırlar Meta, yapay zekâ kullanım şartlarında kullanıcıların etkileşimlerini otomatik ya da insan incelemesiyle değerlendirme hakkını saklı tuttuğunu belirtiyor. Ayrıca kullanıcılar, yapay zekânın kaydetmesini istemedikleri hassas bilgileri paylaşmamaları gerektiği uyarısını görüyorlar. Ancak veri etiketleyicilerin bu içeriklere erişimi, çoğu kullanıcı için farkında olunmayan bir gerçek olarak kalıyor ve verilerin uzaktaki sunuculara gönderilmesini kabul etmek, kullanıcı kontrolünü önemli ölçüde azaltıyor.
Bir veri koruma kuruluşu avukatının yorumu, materyal içeriklerinin modellerin içine girdikten sonra kullanıcıların verinin nasıl kullanılacağı konusundaki kontrolünü kaybettiğini özetliyor. Meta, iki aylık süreçte yanıt alamayan basın çalışmalarına karşı kısa bir açıklama yaparak, canlı yapay zeka kullanımıyla medya içeriklerini ilgili kullanım şartları ve gizlilik politikası çerçevesinde işlediklerini vurguladı.
VERİLERİN FARKLI ÜLKELERDE KULLANIMI Kenya, Kolombiya ve Hindistan gibi ülkelerdeki dış kaynaklı çalışanlar üzerinden yürütülen bu süreç, yalnızca Meta’ya özgü bir durum değil. Haber ajanslarının bildirdiğine göre veri etiketleme işi, zaman zaman travmatik içeriklerle karşılaşmayı gerektiriyor ve düşük ücretli emek odaklı bir moderasyon modelinin egzostan bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Giyilebilir teknolojilerin yaygınlaşması, bu tür içeriklerin yüksek çözünürlükte kayıt edilebilmesini mümkün kılıyor ve “görünmeyen insan maliyeti” yeni bir boyuta taşıyor.
Bir veri etiketleyici, araştırmayı yapan gazetelere “İnsanlar çok büyük bir gerçeklik boyutunu bilseydi, bu cihazları kullanmaya cesaret edemezlerdi” diye konuştu. Bu sözler, içerik incelemenin arkasındaki insani yükün ve etik kaygıların altını çiziyor.
